Xe tải bị e dầu: dấu hiệu nhận biết và cách xả e an toàn

Xe tải bị e dầu là khi không khí lọt vào đường nhiên liệu của máy dầu, khiến dầu tới bơm cao áp và kim phun không đủ liên tục nên máy khó nổ, nổ rồi giật hoặc tắt. Tình trạng này hay xảy ra sau khi xe chạy cạn bình, sau khi thay lọc nhiên liệu hoặc khi đường ống có chỗ hở, và thường chỉ hết khi khí được xả ra đúng quy trình của hãng xe. Bài này giúp các bác tài nhận ra dấu hiệu, hiểu nguyên nhân, xả e an toàn và biết khi nào phải dừng tay để gọi gara.

E dầu là gì và vì sao khí lọt vào làm máy khó nổ

Khí lọt vào làm máy khó nổ vì bọt khí nén được còn dầu thì gần như không, nên bơm đẩy dầu kém đi và dầu tới kim phun bị ngắt quãng. Khí nhiều thì máy không nổ, còn khí ít thì máy nổ rồi giật hoặc tắt.

Máy dầu hút dầu từ bình qua lọc tới bơm cao áp, nên phía hút từ bình tới bơm tiếp vận có áp thấp hơn không khí bên ngoài khi bơm làm việc. Vì vậy chỗ hở nhỏ cũng có thể hút khí vào mà không rỉ dầu ra, nên soi quanh đầu nối không thấy vệt dầu cũng chưa có nghĩa là đường dầu kín.

Xe tải bị e dầu thường có những dấu hiệu nào

Dấu hiệu rõ nhất là máy đề quay đều mà không nổ, hoặc nổ vài giây rồi tắt, vì bọt khí làm dầu tới kim phun không đủ liên tục.

Những biểu hiện dưới đây hay đi cùng nhau, nhưng riêng từng dấu hiệu thì lọc nhiên liệu bẩn hay kim phun yếu cũng cho triệu chứng giống vậy:

• Khó nổ: máy quay mà không nổ, nhất là sau khi chạy cạn bình hoặc vừa đổ thêm dầu, vì khí có thể đã lọt vào lúc bình cạn.
• Nổ rồi giật: lúc có dầu lúc có bọt khí chen vào nên buồng đốt cháy không đều, khiến máy rung giật rồi tắt.
• Hụt ga: vòng tua lên chậm và xe không có lực, vì dầu tới kim phun không đủ theo yêu cầu của chân ga.
• Bọt khí trong ống: ống nhựa trong hoặc cốc lọc nhìn được sẽ thấy bọt chạy theo dòng dầu, còn không thấy bọt thì chưa chắc xe không e.
• Bơm tay không nặng: bơm mồi tay lún nhẹ và bơm mãi vẫn không nặng, vì trong đường dầu còn nhiều khí.

Nếu xe không cạn dầu hay thay lọc mà vẫn có các dấu hiệu này thì có thể đường dầu có chỗ hở hoặc lỗi nằm ở chỗ khác, nên anh em đừng chỉ xả e rồi bỏ qua mà hãy nhờ gara kiểm tra.

Những nguyên nhân khiến khí lọt vào đường dầu

Khí lọt vào đường dầu theo hai cách, một là bị hút qua chỗ hở lúc máy làm việc, hai là chui vào khi đường dầu bị mở ra.

Nhớ lại xe vừa làm gì trước khi bị e sẽ giúp thu hẹp nguyên nhân, và bảng dưới gom sáu tình huống hay gặp cùng việc cần làm với từng tình huống:

Khi bình sắp cạn, xe leo dốc hoặc cua gấp có thể làm đầu hút hụt dầu tạm thời vì dầu dồn về một phía, nên khí có thể lọt vào dù kim chưa chỉ hết. Kiểu e dầu cứ tái phát sau mỗi lần xả có thể do đường hút đang hở, vì chỗ hở hút khí vào lại ngay khi bơm làm việc.

Muốn hiểu thêm về cách lọc giữ dầu sạch thì anh em xem bài tổng hợp về lọc nhiên liệu xe tải. Còn việc chạy cạn bình ảnh hưởng những bộ phận nào thì có trong bài chạy xe tải với bình nhiên liệu cạn của gara.

Xe tải hết dầu giữa đường thì làm sao

Xe tắt vì hết dầu thì các bác tài làm theo thứ tự: tấp xe vào chỗ an toàn, giữ xe đứng yên, đổ thêm dầu sạch rồi xả e theo sổ hãng, không đề liên tục. Lý do là khí đã lọt vào đường dầu khi bình cạn, nên chỉ đổ dầu thì máy chưa nổ ngay.

1. Tấp xe: đánh lái vào chỗ an toàn lúc xe còn lăn, bật đèn cảnh báo, vì máy tắt thì lái và phanh có thể nặng hơn tuỳ loại xe.
2. Giữ xe yên: kéo phanh đỗ, chỉ chèn bánh khi xe đã đứng yên, còn chỗ nguy hiểm thì ở yên trong cabin và gọi hỗ trợ.
3. Đổ dầu sạch: đổ dầu diesel cho đầu hút ngập dầu, ưu tiên dầu từ nơi tin cậy vì dầu trong can để lâu dễ lẫn nước và cặn.
4. Chưa đề liên tục: đề nhiều khi đường dầu còn khí chỉ làm nóng củ đề mà máy vẫn không nổ.
5. Xả e: làm theo trình tự ở mục dưới rồi mới đề máy.

Nếu nghi dầu có nước thì anh em xem bài nước xâm nhập bình nhiên liệu xe tải. Các bác tài cũng không đổ xăng hay dung môi vào bình để chữa e. Nhiều hệ bơm cao áp và kim phun dùng chính dầu diesel để bôi trơn, nên pha xăng làm dầu mất khả năng bôi trơn và bơm, kim phun dễ mòn nhanh.

Cách tự xả e dầu an toàn theo từng bước

Với xe bơm cơ có bơm mồi tay, xả e là bơm tay đẩy khí ra qua ốc xả gió cho tới khi dầu chảy liên tục không còn bọt, rồi siết ốc và đề máy ngắn. Mỗi hãng và đời máy làm một khác nên anh em lấy sổ hướng dẫn của xe làm chuẩn.

Các bước dưới đây là trình tự chung cho xe bơm cơ có bơm mồi tay và ốc xả gió, còn xe khác thì anh em làm theo sổ hãng:

1. Đỗ xe nơi bằng phẳng, tắt máy, kéo phanh đỗ, chèn bánh và chờ máy nguội, vì dầu rỉ ra gặp ống xả còn nóng có thể bốc cháy.
2. Kiểm tra bình đã đủ dầu chưa, vì bình còn cạn thì vừa bơm xong khí lại lọt vào đường dầu.
3. Tìm bơm mồi tay (primer pump) và ốc xả gió (bleed screw) ở nắp lọc hoặc thân bơm cao áp, vì vị trí tuỳ xe nên xem sổ hãng.
4. Nới ốc xả gió vài vòng, đặt khăn hoặc khay hứng dầu rồi bơm tay tới khi dầu chảy ra liên tục không còn bọt khí.
5. Siết ốc xả gió lại khi tay bơm còn đang giữ rồi bơm tiếp, vì bơm nặng tay thường cho biết đường dầu đã đầy, dù mỗi xe một khác.
6. Lau sạch dầu đổ ra rồi đề máy ngắn, mỗi lần theo giới hạn sổ hãng và nghỉ giữa các lần cho củ đề khỏi nóng.

Nếu đề vài lần mà máy chưa nổ thì anh em bơm mồi lại thay vì đề tiếp. Khi máy nổ, các bác tài để cầm chừng cho máy chạy đều rồi mới chạy xe, vì nếu máy lại giật hoặc tắt thì khí vẫn còn hoặc đường dầu có chỗ hở, nên hãy gọi gara thay vì xả đi xả lại.

Xe common rail đời mới khác xe bơm cơ ở cách mồi và ở phần áp suất rất lớn trong hệ, nên bảng dưới cho biết phần anh em được làm và lúc cần dừng tay:

Tuyệt đối không nới ống cao áp hoặc đầu nối cao áp để xả e khi máy đang nổ hoặc đang đề, vì dầu trong ống có áp rất lớn nên tia dầu có thể xuyên da và dễ bắt lửa khi gặp chỗ nóng. Xe common rail còn nguy hiểm hơn, vì ống rail giữ áp một lúc sau khi tắt máy, nên việc nào cần mở đường cao áp thì anh em để gara làm.

Các bác tài cũng không nên xịt dầu khởi động (ête) vào cổ hút để ép máy nổ, nhất là xe có bộ sấy gió nạp, vì ête dễ bắt cháy sớm trong buồng đốt và có thể làm hỏng máy.

Khi nào phải dừng xe và gọi gara

Các bác tài phải dừng xe ở chỗ an toàn rồi gọi gara khi đang chạy mà máy giật rồi tắt, thấy dầu rò hoặc đèn lỗi sáng. Còn khi xả e xong mà vẫn không nổ hoặc còn bọt khí thì anh em dừng tay, vì lúc đó khí có thể chưa hết, còn chỗ hở hoặc lỗi nằm ngoài đường dầu.

• Vẫn không nổ: bơm hết bọt mà máy không nổ hoặc nổ rồi tắt, vì còn chỗ hở, bơm tiếp vận yếu hoặc lỗi không ở đường dầu.
• Còn bọt khí: dầu ở ốc xả vẫn lẫn bọt sau khi xả kỹ có thể do xả chưa hết hoặc đường hút hở, nên cần gara tìm chỗ hở.
• Dầu rò ra ngoài: vệt dầu ướt ở lọc, đầu nối hoặc quanh bơm cao áp vừa hao dầu vừa dễ bắt cháy khi gặp bộ phận nóng.
• Đèn lỗi động cơ: xe common rail lưu mã lỗi, nên để gara đọc mã bằng máy chẩn đoán vì đoán mò dễ thay nhầm bơm hay kim phun.
• Đề lúc thiếu dầu: nhiều bơm cao áp dùng chính dầu diesel để bôi trơn nên chạy hoặc đề khi thiếu dầu có thể làm bơm mòn, cần gara kiểm.
• Chỗ nguy hiểm: như đèo dốc, đường hẹp hoặc ban đêm thì nên gọi hỗ trợ thay vì loay hoay xả e.

Gara Minh Nhựt có dịch vụ sửa xe tải lưu động nhận gọi 24 giờ mỗi ngày, cùng dịch vụ sửa lưu động và kéo xe trong bán kính 20km quanh gara. Anh em chỉ cần báo đời xe, vị trí và việc xe vừa làm trước khi bị e, để gara tư vấn hướng xử lý.

Gara kiểm tra và sửa những gì khi xe bị e dầu

Gara Minh Nhựt kiểm tra đường dầu từ bình tới bơm cao áp để tìm chỗ khí lọt vào, vì xả e xong mà không bịt chỗ hở thì xe sẽ sớm bị e lại. Sau đó thợ xả e đúng quy trình của hãng và chạy thử xem máy còn giật hay tắt không.

Khi kiểm, thợ soát ống, đầu nối, ron cốc lọc, bơm mồi tay, lọc nhiên liệu và bơm tiếp vận, vì khí có thể lọt vào ở bất kỳ chỗ nào trên đoạn này.

Với xe common rail, gara đọc mã lỗi bằng máy chẩn đoán, còn đo áp rail là bước cần có trước khi kết luận lỗi ở bơm hay kim phun, vì thay nhầm hai chi tiết vừa tốn kém vừa không hết lỗi. Nếu xe đã chạy hoặc đề lâu lúc thiếu dầu thì cần kiểm thêm bơm cao áp và kim phun, và anh em có thể xem bài dấu hiệu kim phun nhiên liệu hỏng để biết thêm triệu chứng.

Nếu kiểm ra máy có hư hỏng bên trong chứ không chỉ là khí lọt, anh em xem thêm dịch vụ sửa chữa và đại tu động cơ xe tải của gara.

Làm sao để xe ít bị e dầu hơn

Các bác tài nên đổ dầu trước khi kim chỉ mức thấp, thay lọc nhiên liệu đúng kỳ hạn của hãng và mồi lại đường dầu theo sổ hãng sau khi thay lọc. Lý do là cạn bình và thay lọc là hai tình huống hay làm khí lọt vào đường dầu.

Sau mỗi lần tháo đường dầu để sửa, anh em cũng nên hỏi thợ đã xả e chưa, vì khí còn kẹt lại sẽ làm xe khó nổ ở lần đề sau.

Câu hỏi thường gặp

Xe tải hết dầu giữa đường thì đổ dầu vào rồi đề nổ ngay được không?

Thường chưa nổ ngay, vì lúc bình cạn bơm đã hút khí vào đường dầu nên đổ thêm dầu chỉ lấp đầy bình chứ chưa đẩy được khí ra. Anh em cần xả e theo sổ hãng rồi mới đề, mỗi lần đề ngắn trong giới hạn của sổ hãng, bởi đề lâu làm nóng củ đề.

Xe tải bị e dầu có làm hỏng bơm cao áp và kim phun không?

Có thể, nếu đề liên tục hoặc chạy khi thiếu dầu, vì nhiều hệ bơm và kim phun dùng chính dầu diesel để bôi trơn nên thiếu dầu thì chi tiết dễ mòn. Một lần e ngắn mà xả đúng cách thì chưa chắc để lại hậu quả, còn máy giật hoặc khói nhiều thì nên để gara kiểm tra.

Xe common rail bị e dầu có nới ống cao áp để xả e được không?

Không nên nới ống cao áp, vì tia dầu có áp rất lớn có thể xuyên da và bắt lửa, còn ống rail giữ áp sau khi tắt máy. Xe common rail chỉ xả e ở phía áp thấp theo sổ hãng, và nếu đề vẫn không nổ thì gọi gara đọc mã lỗi trước khi kết luận.