Kim phun xe tải, trong nghề còn gọi là béc phun, là chi tiết đưa dầu diesel vào buồng đốt thành tia sương mịn, đúng lúc và đúng lượng để dầu cháy đều. Khi kim phun hỏng thì tia dầu kém tơi hoặc sai lượng, nên máy rung, ra khói, hao dầu và khó nổ. Bài này giúp các bác tài nhận ra dấu hiệu, phân biệt kim cơ khí với common rail, hiểu việc vệ sinh kim phun thật sự là gì và biết khi nào phải dừng xe để gọi gara.
Kim phun xe tải hỏng thường có những dấu hiệu nào
Kim phun xe tải hỏng thường làm máy rung và chạy không đều, ra khói bất thường, hao dầu và khó nổ, vì dầu vào buồng đốt sai lượng hoặc không được xé thành sương mịn nên cháy lệch giữa các xi-lanh.
- Rung, chạy không đều: một xi-lanh nhận dầu thiếu hoặc thừa nên cháy lệch, máy rung rõ nhất lúc cầm chừng và nhịp nổ nghe không đều.
- Khói bất thường: tia phun kém tơi làm dầu cháy không hết, nên có thể ra khói đen khi tăng ga hoặc khói trắng ở xi-lanh không cháy.
- Hao dầu, máy yếu: dầu cháy không hết thì sinh công kém, nên xe ì, kém bốc và tốn dầu hơn bình thường dù tải không đổi.
- Khó nổ: kim kẹt hoặc rò làm dầu vào buồng đốt sai lượng, nên máy lâu bắt hoặc phải đề nhiều lần, nhất là lúc máy nguội.
- Tiếng gõ nặng: kim nhỏ giọt hoặc phun sai thời điểm có thể làm dầu cháy dồn một lần, nên nghe gõ lạch cạch ở một vài xi-lanh.
- Rỉ dầu, mùi dầu: dầu rò ở đường cấp, đường hồi hoặc chân kim để lại vệt ướt, mùi dầu, khác với muội đen do khí cháy lọt qua ron.
- Nhớt loãng, mực dâng: kim rò dầu xuống xi-lanh có thể làm nhớt loãng và mực nhớt dâng dù anh em không châm thêm.
- Đèn báo động cơ sáng: ở xe common rail, bộ điều khiển có thể ghi mã lỗi liên quan kim hoặc áp nhiên liệu, nên cần đọc mã.
Không dấu hiệu nào ở trên chứng minh riêng kim phun hỏng, vì lọc nhiên liệu nghẹt, bơm cao áp yếu hay khí lọt vào đường dầu (e dầu) cũng làm máy rung, yếu và khó nổ. Anh em xem bài xe tải bị e dầu và bài dấu hiệu bơm cao áp xe tải bị hỏng để phân biệt, còn mức tốn dầu thì đối chiếu bài xe tải hao dầu bất thường.
Về màu khói thì có thể xem thêm bài xe tải ra khói đen và bài xe tải ra khói trắng, vì mỗi màu khói còn có nhiều nguyên nhân ngoài kim phun.
Kim phun cơ khí và kim phun common rail khác nhau thế nào
Kim phun cơ khí tự mở khi áp dầu từ bơm cao áp thắng lực lò xo trong kim, còn kim common rail mở theo lệnh điện từ bộ điều khiển (ECU), nên cách kiểm của hai hệ khác nhau.
| Hệ nhiên liệu | Kim mở bằng | Hay gặp khi kim hỏng | Gara bắt đầu kiểm từ đâu |
|---|---|---|---|
| Bơm cao áp cơ khí | Áp dầu từ bơm thắng lò xo trong kim | Kim kẹt, lỗ phun mòn hoặc nghẹt, áp mở kim lệch, rò đầu kim | Đường dầu thấp áp và lọc, rồi tháo kim kiểm đầu kim và lỗ phun |
| Common rail | Tín hiệu điện từ ECU | Van điều khiển kim lỗi, kim rò, mạch điện hoặc giắc kim lỗi | Đọc mã lỗi và xét đường dầu thấp áp, lọc, rồi kiểm từng kim nghi ngờ |
Ở xe common rail, mã lỗi chỉ gợi hướng chứ chưa chỉ ra kim nào hỏng, vì mã báo áp rail có thể do kim, bơm hay cảm biến, còn mã mạch kim thường chỉ ra xi-lanh hoặc mạch cần kiểm như kim, dây hay giắc. Vì vậy gara đọc mã lỗi rồi kiểm tiếp từng chi tiết nghi ngờ trước khi kết luận cần thay kim.
Máy dùng hệ nào còn tùy đời xe và đời máy, nên khi gọi anh em cứ báo đời xe để gara xác định. Anh em cũng đừng tự đoán hệ của xe rồi làm theo mẹo của hệ khác.
Vì sao kim phun xe tải bị hỏng
Kim phun hỏng thường do ba nhóm nguyên nhân là dầu bẩn hoặc lẫn nước, mòn theo thời gian và cặn bám ở đầu kim, nên nhiều trường hợp có thể phòng được bằng cách giữ dầu sạch và thay lọc đúng hạn.
- Dầu bẩn hoặc lẫn nước: hạt bẩn mài mòn lỗ phun còn nước làm gỉ chi tiết chính xác trong kim, khiến kim kẹt hoặc phun lệch.
- Lọc nhiên liệu quá hạn: lọc quá hạn cấp dầu kém và có thể để cặn lọt tới kim, nên thay lọc theo mốc trong sổ hãng.
- Mòn theo thời gian: kim chịu áp và nhiệt cao nên đầu kim và lỗ phun mòn dần, tia phun kém tơi và lượng dầu lệch.
- Cặn muội ở đầu kim: muội và cặn dầu bám quanh đầu kim làm tia phun méo hoặc kém tơi, khiến dầu cháy không hết.
- Kim kẹt mở hoặc kẹt đóng: chi tiết trong kim bị bó nên kim rò dầu liên tục hoặc không mở, khiến xi-lanh đó cháy lệch.
- Ron đầu kim hỏng: ron kín khí rách thì khí buồng đốt có thể lọt lên, để lại muội đen quanh chân kim và làm kim nóng, bám muội.
Mốc thay lọc cụ thể và cách chọn lọc đúng loại được nói kỹ trong bài tổng hợp về lọc nhiên liệu xe tải, nên anh em đối chiếu thêm với sổ hướng dẫn của hãng xe.
Chạy tiếp khi kim phun hỏng sẽ gây hại gì cho máy
Chạy tiếp khi kim phun đã hỏng có thể làm hư lan sang pít-tông và xi-lanh, vì dầu phun sai lượng làm cháy không đều và sinh nhiệt cục bộ, nên hư hại càng dễ lan khi chạy lâu.
- Pít-tông quá nhiệt: kim kẹt mở hoặc phun quá nhiều dầu có thể làm một xi-lanh nóng bất thường, dễ cháy rỗ đỉnh pít-tông.
- Nhớt loãng: dầu chưa cháy có thể trôi xuống thành xi-lanh và hòa vào nhớt, làm nhớt loãng nên bôi trơn kém hơn.
- Muội bẩn nhớt: cháy không hết sinh nhiều muội, nên nhớt nhanh bẩn và máy chóng mòn hơn nếu để lâu.
Vì vậy dấu hiệu nhẹ như máy rung nhẹ hay khói nhiều hơn thường ngày cũng nên được kiểm sớm, thay vì chờ tới khi máy gõ nặng hoặc bốc khói đặc mới đưa xe đi.
Vệ sinh kim phun xe tải có tự làm được không
Vệ sinh kim phun xe tải kỹ thường là tháo kim ra kiểm và làm sạch, nên anh em không nên tự làm, còn phụ gia đổ vào thùng dầu chỉ là biện pháp phụ chứ chưa chắc làm sạch được kim đã kẹt.
Phụ gia vệ sinh pha vào dầu có thể giúp giảm cặn nhẹ ở đường dầu và đầu kim trên một số xe, nhưng không phục hồi được lỗ phun đã mòn, kim đã kẹt hay kim common rail lỗi điện. Pha sai loại hoặc sai liều còn có thể gây hại, nên anh em chỉ dùng khi sổ hướng dẫn của hãng hoặc thợ cho phép.
Việc tháo kim khỏi nắp máy cần dụng cụ riêng, lắp lại đúng ron và siết đúng lực theo sổ hãng, còn kim bó trong nắp máy có thể gãy hoặc làm hỏng ổ kim nếu kéo sai cách. Với một số máy đời mới, sau khi thay kim còn phải khai báo kim cho bộ điều khiển theo hướng dẫn của hãng, nên anh em để gara làm.
Anh em tự kiểm được gì khi xe đã đỗ an toàn
Anh em chỉ nên tự kiểm bằng mắt, mũi và que thăm nhớt khi xe đã đỗ an toàn và tắt máy, rồi ghi lại triệu chứng, còn việc tháo kim hay đo đạc thì để gara.
- Dừng xe nơi bằng phẳng, kéo phanh tay, tắt máy rồi mới xuống xe chèn bánh, vì xe có thể nhích khi anh em đứng gần khoang máy.
- Chờ máy nguội, mở nắp ca-pô và nhìn quanh nắp máy, đầu nối ống dầu xem có vệt dầu ướt hoặc muội đen không, không chạm vào ống dầu.
- Rút que thăm nhớt, lau sạch, cắm lại rồi rút ra đọc mực và màu nhớt, vì nhớt loãng hoặc mực dâng bất thường đáng báo cho thợ.
- Nhớ lại và ghi lại khói màu gì, ra lúc nào như nổ nguội, tăng ga hay chở nặng, và máy rung lúc cầm chừng hay lúc tăng ga.
- Nhớ lại đèn báo động cơ trên táp-lô có sáng lúc xe đang chạy không, để báo thợ khi gọi.
Các bước trên chỉ để lấy thông tin chứ chưa kết luận được kim nào hỏng, vì mỗi dấu hiệu còn chung với lọc nhiên liệu, bơm cao áp hay khí lọt đường dầu. Anh em không tự nới ống dầu cao áp dù máy đã tắt, vì xe common rail còn áp dư sau khi tắt máy và tia dầu áp cao có thể xuyên qua da, cũng không dùng tay dò chỗ rỉ khi máy đang nổ.
Khi nào phải dừng xe và gọi gara
Các bác tài nên dừng xe ở chỗ an toàn, kéo phanh tay, tắt máy rồi gọi gara khi máy rung mạnh, gõ nặng, ra khói đặc hoặc rỉ dầu nhiều, vì chạy tiếp có thể làm hư pít-tông và xi-lanh.
- Rung giật mạnh: máy rung mạnh hoặc yếu hẳn khi tăng ga có thể do một xi-lanh gần như không cháy, nên dừng thay vì cố chạy tiếp.
- Gõ nặng bất thường: tiếng gõ tăng dần có thể do kim phun hỏng nặng hoặc do lỗi khác trong máy, nên tắt máy để thợ kiểm.
- Khói đặc kéo dài: khói đen hoặc trắng đặc không giảm cho thấy dầu có thể đang cháy rất lệch trong xi-lanh, nên đừng chạy thêm.
- Nhớt tăng bất thường: mực nhớt dâng nhanh hoặc loãng có mùi dầu có thể do dầu pha vào nhớt làm mất bôi trơn, nên tắt máy và gọi gara.
- Rỉ dầu nhiều: dầu rỉ nhiều ở khoang máy nóng có nguy cơ bắt lửa, nên tắt máy, chờ nguội và không tự xử lý.
Nếu xe không chạy tiếp được hoặc đang chắn lối thì anh em bật đèn cảnh báo, giữ khoảng cách an toàn rồi gọi Gara Minh Nhựt hỗ trợ bằng dịch vụ sửa xe tải lưu động, nhận gọi 24 giờ mỗi ngày, hoặc kéo xe trong bán kính 20km. Đừng cố chạy tiếp về gara khi đã có dấu hiệu nặng, vì quãng đường thêm có thể làm hư hại lan rộng.
Gara kiểm tra và sửa kim phun xe tải những gì
Thợ kiểm theo hệ nhiên liệu của xe rồi mới quyết định làm sạch, phục hồi hay thay kim, vì đọc mã lỗi ở xe common rail và xét đường dầu thấp áp, lọc, khí lọt ở cả hai hệ giúp loại bớt nguyên nhân trước khi tháo kim.
- Nghe anh em mô tả dấu hiệu, đời xe và lúc nào xảy ra, vì cùng một dấu hiệu có thể đến từ nhiều chi tiết.
- Kiểm lọc nhiên liệu, đường dầu thấp áp và khí lọt, vì cặn, nước hoặc khí là nguyên nhân dễ loại trừ trước khi tháo kim.
- Đọc mã lỗi bằng máy chẩn đoán ở xe common rail để khoanh vùng, rồi kiểm từng chi tiết nghi ngờ.
- Tháo kim khi cần để xem đầu kim, lỗ phun và ron, rồi báo chi tiết nào còn dùng được và chi tiết nào phải thay.
Gara Minh Nhựt nhận phục hồi heo béc, tức bơm cao áp và kim phun, nên khi nghi bơm cao áp yếu thì gara tự thử và phục hồi bơm tại gara. Với xe common rail, việc sửa hay thay kim tùy loại kim và tình trạng sau khi kiểm.
Nếu sau khi kiểm thấy hư hại đã lan tới pít-tông hoặc xi-lanh thì có thể phải làm đại tu động cơ, vì khi đó cần mở máy mới biết mức hư. Còn nhớt nhiễm dầu thì thợ xác định nguyên nhân và mức hư hại thực tế trước khi quyết định. Hạng mục và giá được chốt sau khi kiểm, nên anh em biết rõ phần nào phải thay và phần nào còn dùng được.
Làm gì để kim phun xe tải bền hơn
Muốn kim phun bền thì quan trọng nhất là giữ dầu sạch và thay lọc đúng hạn, vì hạt bẩn và nước là hai thứ làm kim mòn và kẹt nhanh.
- Thay lọc đúng hạn: theo mốc trong sổ hãng, vì lọc quá hạn có thể để cặn lọt tới kim.
- Xả nước ở lọc tách nước: nếu xe có lọc tách nước thì xả theo hướng dẫn của hãng, vì nước làm gỉ và kẹt kim.
- Đổ dầu nơi đáng tin: dầu kém sạch mang theo cặn và nước, nên tránh đổ ở nơi không rõ nguồn.
- Không chạy cạn thùng dầu: đáy thùng có cặn và nước lắng, nên chạy cạn dễ hút cặn và kéo khí vào đường dầu làm máy giật.
Câu hỏi thường gặp
Kim phun xe tải hỏng có chạy tiếp được không?
Không nên chạy tiếp khi máy rung mạnh, gõ nặng, ra khói đặc hoặc rỉ dầu nhiều, vì dầu cháy lệch nặng có thể làm hư pít-tông và xi-lanh. Anh em dừng xe ở chỗ an toàn, kéo phanh tay, tắt máy rồi gọi Gara Minh Nhựt hỗ trợ sửa lưu động hoặc kéo xe.
Vệ sinh kim phun xe tải có cần tháo kim ra không?
Làm sạch kỹ thường phải tháo kim ra để thợ kiểm đầu kim và lỗ phun, vì phụ gia đổ vào thùng dầu chỉ có thể giảm cặn nhẹ chứ không phục hồi được kim đã kẹt hay mòn. Anh em để gara tháo và kiểm theo loại hệ nhiên liệu và mức cặn, rồi mới quyết định làm sạch, phục hồi hay thay kim.
Làm sao biết xe yếu do kim phun hay do bơm cao áp?
Không thể phân biệt chỉ bằng dấu hiệu, vì kim phun, bơm cao áp, lọc nhiên liệu nghẹt và khí lọt đường dầu đều làm máy rung, yếu và khó nổ. Gara đọc mã lỗi ở xe common rail và kiểm đường dầu, lọc trước, rồi mới khoanh vùng kim hay bơm.
Nếu nghi kim phun đang hỏng nặng thì các bác tài hãy dừng xe an toàn, tắt máy rồi gọi Gara Minh Nhựt để được hỗ trợ sửa lưu động hoặc kéo xe trong bán kính 20km.
Gara Minh Nhựt có hơn 20 năm hoạt động trong nghề sửa xe tải, nên anh em có thể gọi mô tả xe rồi đưa xe tới gara tại 321 Quốc lộ 51, Khu phố Đồng, P. Phước Tân, TP. Biên Hoà, Đồng Nai.
📞 Gọi ngay 0902 915 871 · Xem dịch vụ sửa chữa xe tải
Nếu thấy bài viết có ích, anh em có thể thêm Gara Minh Nhựt vào Nguồn ưu tiên trên Google, để những lần tìm sau Google có thể hiện bài của gara cho anh em nhiều hơn.
Thêm vào Nguồn ưu tiêntrên Google
