Xe tải bị nước lẫn nhớt: nguyên nhân và cách xử lý an toàn

Xe tải bị nước lẫn nhớt là tình trạng nước, thường là nước làm mát và đôi khi là nước từ bên ngoài, lọt vào nhớt động cơ (nước qua nhớt) làm nhớt đục và giảm khả năng bôi trơn. Trường hợp ngược lại, nhớt lọt sang mạch nước làm mát (nhớt qua nước), là một biểu hiện riêng nhưng thường cũng do chỗ ngăn giữa hai mạch đã bị hở. Bài này giúp các bác tài nhận ra dấu hiệu, phân biệt với váng do hơi nước ngưng, tự kiểm an toàn khi máy đã nguội và biết khi nào phải dừng xe để gọi gara.

Xe tải bị nước lẫn nhớt thường có những dấu hiệu nào

Dấu hiệu rõ nhất là nhớt đục màu cà phê sữa trên que thăm. Mực nhớt tự dâng và nước làm mát hao không rõ chỗ rò là hai dấu hiệu đi kèm cần nghi ngờ, vì nước có thể đã trộn vào nhớt hoặc đi theo đường khác trong máy.

• Nhớt đục: nước trộn với nhớt tạo hỗn hợp đục và sệt, thấy rõ trên que thăm hoặc ở mặt trong nắp châm nhớt.
• Mực nhớt tăng: nước cộng thêm vào cacte nên mực nhớt dâng quá vạch dù anh em không châm thêm.
• Nước hao: bình nước phụ hụt dần mà gầm xe không có vệt rò có thể do nước đã vào nhớt hoặc buồng đốt.
• Váng nhờn: nhớt lọt sang mạch nước thì mặt nước trong bình phụ có váng nhờn màu nâu hoặc đen.
• Khói trắng: có thể do nước hoặc hơi nước bị đẩy ra theo khí xả, đôi khi kèm mùi hơi ngọt, nhưng còn nhiều nguyên nhân khác.
• Máy nóng nhanh: nhớt lẫn trong nước làm mạch tản nhiệt kém, nên kim nhiệt có thể lên nhanh hơn bình thường.

Các dấu hiệu này hiếm khi xuất hiện đủ cả vì mỗi chiều lọt cho dấu hiệu khác nhau, và mục dưới đây sẽ phân biệt từng chiều. Riêng khói trắng có nhiều nguyên nhân nên anh em xem thêm bài xe tải ra khói trắng để phân biệt.

Nhớt đen do muội là bình thường với máy dầu nên màu đen đơn thuần chưa nói lên điều gì, trong khi mực nhớt dâng cũng có thể do nhiên liệu lọt xuống cacte chứ không chỉ do nước. Vì khó phân biệt bằng mắt nên khi thấy mực nhớt dâng hay nước làm mát hao không rõ lý do, anh em hãy để gara kiểm. Còn nếu nhớt chỉ hao dần mà vẫn trong thì đọc bài xe tải hao nhớt bất thường để tìm nguyên nhân.

Váng trắng ở nắp châm nhớt có phải là nước lẫn nhớt không

Chưa chắc, vì xe chạy quãng ngắn trong thời tiết ẩm hoặc mát có thể để lại váng trắng nhẹ do hơi nước ngưng ở mặt trong nắp châm nhớt. Nhưng nước lẫn nhớt cũng có thể để lại váng ở đúng chỗ này từ giai đoạn đầu, nên anh em đừng vội kết luận là vô hại.

Khi máy đốt nhiên liệu sẽ sinh hơi nước, và một phần hơi lọt xuống cacte rồi gặp nắp châm nhớt còn nguội nên ngưng thành váng. Bảng sau chỉ là gợi ý để đối chiếu, vì que thăm trông bình thường vẫn chưa loại trừ được nhiễm nước mới bắt đầu.

Váng dày, tái diễn hoặc đi kèm bất kỳ dấu hiệu nào ở cột nghi nước lẫn nhớt thì anh em nhờ gara kiểm. Đừng chạy thử để xem váng có hết không, vì chạy thử không loại trừ được nhiễm nước.

Nước qua nhớt và nhớt qua nước khác nhau thế nào

Nước qua nhớt là nước, thường là nước làm mát, lọt vào cacte nên nhớt có thể đục và mực dâng, dù giai đoạn đầu có thể chưa rõ. Còn nhớt qua nước là nhớt lọt vào mạch làm mát nên nước có thể có váng nhờn, và cả hai thường cho thấy vách ngăn giữa hai mạch đã hở.

Chiều lọt phụ thuộc vào bên nào có áp cao hơn tại chỗ hở. Ở chỗ hở thông với đường nhớt có áp, khi máy chạy nhớt thường có áp cao hơn nước làm mát nên dễ bị ép sang mạch nước. Còn khi máy tắt mà nước còn nóng và còn áp thì nước có thể rỉ sang đường nhớt. Nước rò xuống cacte qua ron chân lót thì không phải do nhớt và nước giành áp với nhau như trên.

Vì vậy cùng một chỗ hở thông với đường nhớt có thể cho cả hai chiều lọt tùy vị trí và thời điểm, nên anh em đừng dựa vào chiều lọt để đoán chi tiết hỏng mà nên nhờ thợ kiểm trực tiếp.

Nước và nhớt lẫn vào nhau thường do những chỗ nào

Nước và nhớt lẫn vào nhau khi vách ngăn giữa hai mạch bị hở, và thợ thường xét trước gioăng quy lát, két làm mát nhớt, vết nứt ở nắp hoặc thân máy, cùng gioăng lót xi-lanh ướt (với máy có lót ướt). Nước từ bên ngoài vào là một khả năng khác.

• Gioăng quy lát: gioăng rách hoặc cháy khiến mạch nước, đường nhớt và buồng đốt có thể thông nhau.
• Két nhớt thủng: ở máy có bộ làm mát nhớt giải nhiệt bằng nước, ruột thủng làm nhớt và nước thấm sang nhau.
• Máy bị nứt: đường nứt có thể nối mạch nước với đường nhớt hoặc buồng đốt.
• Gioăng lót ướt: chỉ với máy dùng lót xi-lanh ướt, ron chân lót hỏng thì nước có thể lọt xuống cacte.
• Nước từ ngoài: xe lội nước sâu có thể làm nước vào cacte, nên anh em cần báo thợ xe đã lội ngập hay chưa.

Máy dùng lót xi-lanh ướt hay lót khô tùy đời máy và hãng, nên anh em xem sổ hướng dẫn hoặc báo đời xe để thợ xác định, vì với máy lót khô thì nguyên nhân từ ron chân lót không áp dụng.

Quá nhiệt kéo dài là một nguyên nhân thường gặp làm gioăng quy lát hỏng, vì máy sôi nước lâu làm quy lát giãn và cong, còn nắp máy nứt thường xuất hiện sau khi máy quá nhiệt nặng. Két làm mát nhớt thủng hay ron chân lót hỏng có thể đến từ ăn mòn và lão hóa theo thời gian chứ không nhất thiết do quá nhiệt. Anh em xem bài xe tải bị sôi nước và bài hao nước làm mát xe tải để biết dấu hiệu sớm trước khi máy bị quá nhiệt.

Nhớt lẫn nước làm hỏng động cơ ra sao

Nhớt lẫn nước giảm khả năng bôi trơn vì hỗn hợp nhớt và nước khó giữ được màng nhớt đủ bền giữa các bề mặt kim loại, và nếu nhiễm nặng thì có thể mất màng nhớt. Bạc lót trục (bạc biên, bạc trục khuỷu) và trục cam vì thế mòn nhanh hơn, và nếu tiếp tục chạy thì có thể dẫn tới bạc mòn rơ rồi bó máy.

• Bạc mòn: màng nhớt kém bền hoặc bị phá nên bạc biên và bạc trục khuỷu mòn, khe hở rộng dần và áp nhớt có thể tụt.
• Cặn bùn: nước làm mát có phụ gia, trộn với nhớt có thể thành cặn bùn làm nghẹt lọc và đường nhớt nhỏ.
• Gỉ bề mặt: nước đọng lâu trong cacte có thể làm gỉ chi tiết thép, nên xe nằm lâu với nhớt nhiễm nước càng hại.
• Máy nóng: nhớt lọt sang nước làm tản nhiệt kém, nên máy dễ nóng hơn và gioăng chịu thêm tải nhiệt.

Hở bạc ở đây là bạc biên, bạc trục khuỷu mòn rơ khiến máy ồn và áp nhớt yếu. Anh em xem bài xe tải hở bạc và lột dên để biết khi nào phải đại tu. Nếu bạc cháy dính vào trục khuỷu thì máy bó cứng, và bài xe tải bị bó máy giải thích vì sao lúc đó chi phí sửa đội lên rất nhiều.

Anh em tự kiểm được gì khi xe đã đỗ an toàn

Anh em chỉ nên tự kiểm bằng mắt khi máy đã nguội hẳn và xe đỗ nơi bằng phẳng, gồm xem que thăm nhớt, mặt trong nắp châm và bình nước phụ. Việc này không cần mở nắp két hay chui gầm, và chỉ để lấy thông tin cho thợ chứ không để quyết định chạy tiếp.

1. Đỗ xe nơi bằng phẳng, kéo phanh tay, chèn bánh rồi tắt máy chờ nguội, vì nước làm mát nóng có áp, mở nắp sớm dễ bỏng nặng.
2. Rút que thăm nhớt, lau sạch, cắm lại đúng vị trí rồi rút ra đọc mức, vì que chưa lau và chưa cắm lại sẽ cho mức đọc sai.
3. Nhìn màu nhớt trên que, vì nhớt đục màu sữa hoặc có bọt đáng ngờ, còn nhớt đen do muội với máy dầu là bình thường.
4. Mở nắp châm nhớt xem mặt trong rồi đối chiếu với bảng ở trên để ghi lại cho thợ, vì chỉ nhìn mặt trong nắp chưa đủ để kết luận.
5. Nhìn mực nước ở bình phụ từ bên ngoài, vì mực hụt hay váng nhờn là dấu hiệu cần báo thợ chứ chưa phải kết luận.
6. Ghi lại mực nhớt, mực nước và lúc bắt đầu thấy dấu hiệu, vì thông tin này giúp thợ thu hẹp chỗ nghi ngờ nhanh hơn.

Anh em không mở nắp két khi nóng và không đổ nước lạnh vào két lúc máy đang nóng. Nước nóng có áp sẽ phụt ra gây bỏng, còn nước lạnh đổ vào máy nóng có thể làm nứt nắp máy do sốc nhiệt. Những việc tự kiểm ở trên chỉ giúp mô tả dấu hiệu cho gara, chưa thay được việc thợ kiểm.

Nếu đã nghi nước lẫn nhớt thì đừng nổ máy chạy thử, và đừng thay nhớt rồi chạy tiếp để xem có hết không. Chỗ hở vẫn còn nên nhớt mới sẽ lại bị lẫn nước, còn việc xả nhớt dưới gầm cần dụng cụ nên để gara làm.

Khi nào phải dừng xe ngay và gọi gara

Các bác tài nên dừng xe ngay ở chỗ an toàn và tắt máy khi thấy một trong các dấu hiệu dưới đây, rồi gọi gara kiểm. Các dấu hiệu này là lý do để dừng kiểm chứ chưa kết luận được nguyên nhân, nhưng chạy thêm khi chưa rõ có thể làm bạc và trục hư nặng hơn.

• Nhớt đục sữa: nhiều khả năng nhớt đã lẫn nước và bôi trơn kém, nên đừng cố chạy về dù gara còn gần.
• Đèn áp nhớt sáng: áp nhớt thấp có thể do thiếu nhớt, nhớt quá loãng, bạc rơ hoặc cảm biến lỗi, nên tắt máy ngay để gara kiểm.
• Kim nhiệt cao: máy nóng kèm nước hao nhanh có thể do gioăng quy lát hở lớn, nên tắt máy và chờ nguội mới kiểm.
• Khói trắng đặc: có thể do nước vào buồng đốt, và nếu nhiều thì máy rung giật, nên dừng để tránh hư lan sang pít-tông và xi-lanh.

Chỉ có váng nhẹ ở nắp châm mà chưa thấy dấu hiệu nào khác thì anh em vẫn nên đưa xe đi kiểm sớm, vì tự nhìn chưa phân biệt chắc được. Nếu xe dừng giữa đường và không chạy tiếp được thì Gara Minh Nhựt hỗ trợ bằng dịch vụ sửa xe tải lưu động, nhận gọi 24 giờ mỗi ngày, hoặc kéo xe trong bán kính 20km.

Gara kiểm tra và sửa nước lẫn nhớt những gì

Thợ kiểm tra hệ làm mát và các chỗ nghi rò để khoanh vùng chỗ hở. Khi cần xác định chính xác thì thợ tháo máy kiểm, rồi sửa bằng cách thay chi tiết hỏng và xả bỏ nhớt nhiễm nước để thay nhớt mới, nên anh em biết rõ phần nào phải xử lý.

1. Xem tình trạng nhớt và nước làm mát rồi kiểm mức, vì màu nhớt và váng trong nước giúp thợ đoán chiều lọt.
2. Kiểm tra hệ làm mát và các chỗ nghi rò, kể cả bộ làm mát nhớt nếu máy có, vì kiểm bên ngoài chỉ giúp khoanh vùng.
3. Tháo kiểm nắp máy, mặt tiếp xúc và vết nứt theo thông số của hãng khi cần xác định chính xác, vì gioăng quy lát nằm bên trong máy.
4. Với máy dùng lót ướt thì kiểm thêm gioăng chân lót và tình trạng lót xi-lanh, vì nước có thể lọt xuống cacte từ chỗ này.
5. Thay chi tiết hỏng, xả bỏ nhớt cũ, súc sạch mạch bị lẫn rồi thay nhớt và lọc nhớt mới, để nhớt mới không bị nhiễm bẩn.
6. Kiểm lại sau khi sửa xem còn rò hay còn lẫn nước và nhớt không, vì chỗ hở chưa kín thì nhớt mới vẫn bị nhiễm.

Phạm vi sửa tùy mức hỏng: nếu chỉ hỏng gioăng hoặc két làm mát nhớt thì có thể chỉ cần thay chi tiết đó. Chỉ khi kiểm cho thấy hư hỏng nặng, như bạc hoặc trục đã mòn, thì mới có thể phải đại tu, thuộc dịch vụ đại tu động cơ và hộp số, là thế mạnh của Gara Minh Nhựt. Riêng hư quy lát thì chưa chắc phải đại tu toàn bộ động cơ, vì phạm vi sửa phụ thuộc kết quả kiểm.

Hạng mục và giá được chốt sau khi kiểm, nên anh em biết rõ phần nào phải thay và phần nào còn dùng được. Anh em gọi 0902 915 871 và báo đời xe cùng các dấu hiệu đang gặp để gara tư vấn hướng xử lý.

Câu hỏi thường gặp

Xe tải bị nước lẫn nhớt có chạy tiếp được không?

Không nên chạy tiếp, vì nhớt lẫn nước giảm khả năng bôi trơn nên bạc biên và bạc trục khuỷu mòn nhanh hơn, có thể dẫn tới mòn rơ hoặc bó máy. Anh em hãy tắt máy ở chỗ an toàn, chờ máy nguội rồi gọi Gara Minh Nhựt hỗ trợ sửa lưu động hoặc kéo xe.

Váng trắng ở nắp châm nhớt có phải nước lẫn nhớt không?

Chưa chắc, vì xe chạy quãng ngắn có thể để lại váng mỏng do hơi nước ngưng ở nắp châm, nhưng que thăm trông bình thường cũng chưa loại trừ được nhiễm nước mới bắt đầu. Nếu váng dày, tái diễn hoặc kèm nhớt đục, mực nhớt dâng thì anh em dừng xe và gọi gara kiểm.

Thay nhớt mới thì hết nước lẫn nhớt phải không?

Không, vì thay nhớt chỉ lấy đi phần nhớt đã nhiễm nước chứ không sửa chỗ hở, nên nhớt mới sẽ lại bị lẫn nếu nguyên nhân còn đó. Anh em cần để gara tìm ra chỗ lọt và sửa trước, rồi mới xả nhớt cũ, súc sạch mạch bị lẫn và thay nhớt, lọc nhớt mới.