Xe tải bị mất điện là tình trạng các mạch điện trên xe không còn nhận đủ điện từ ắc quy, và từ máy phát khi máy chạy, nên đồng hồ táp-lô (taplo) tắt, đèn không sáng hoặc củ đề không quay. Điện có thể mất hết, mất riêng một nhánh hoặc sụt dần. Việc đầu tiên là xác định xe thuộc kiểu nào, vì mỗi kiểu gợi ra một hướng kiểm khác nhau là nguồn chung, nhánh riêng hoặc hệ sạc. Bài này giúp các bác tài phân biệt ba kiểu đó, tự kiểm an toàn khi xe đã đỗ và biết khi nào phải dừng xe để gọi gara.
Xe tải bị mất điện có mấy kiểu và nhận biết ra sao
Xe tải mất điện thường rơi vào ba kiểu, trong đó mất hết điện cùng lúc thì nghi nguồn chung bị ngắt, còn mất riêng một nhóm thiết bị thì nghi một nhánh bị hở. Nếu điện yếu dần rồi mới mất thì nghi bình không được sạc lại, nên bảng dưới đây giúp anh em đối chiếu nhanh.
| Kiểu mất điện | Biểu hiện | Hướng nghi ngờ trước |
|---|---|---|
| Mất hết điện đột ngột | Táp-lô, đèn và còi tắt cùng lúc, đề không phản ứng, có khi xe đang chạy bị tắt máy theo | Nguồn chung: cọc bình, dây mát, công tắc ngắt điện tổng, cầu chì tổng, rơ-le nguồn |
| Mất một phần | Chỉ một nhóm như đèn pha, còi, quạt hay đồng hồ không hoạt động, các nhóm khác vẫn bình thường | Cầu chì nhánh, rơ-le nhánh, giắc nối hoặc dây của đúng nhánh đó |
| Cạn dần rồi mất hẳn | Đèn mờ dần, đề yếu dần, đèn báo sạc có thể sáng khi máy chạy, rồi mất hẳn khi bình không còn đủ điện | Máy phát (dinamo) không sạc, dây curoa, bình chai hoặc thiết bị hút điện khi tắt máy |
Điểm phân biệt quan trọng nhất là mất cùng lúc hay mất từng phần, vì khi còn một nhóm thiết bị hoạt động thì lỗi nhiều khả năng nằm ở nhánh riêng, dù tiếp xúc kém ở nguồn chung vẫn chưa loại trừ được. Đây chỉ là hướng nghi ngờ nên gara phải kiểm mới kết luận được, còn các lỗi điện khác ngoài ba kiểu trên anh em xem trong bài nguyên nhân khiến hệ thống điện xe tải hư hỏng.
Một kiểu hay bị nhầm là mất điện chập chờn, tức điện lúc có lúc mất theo độ rung của xe hoặc theo thời tiết. Kiểu này thường do tiếp xúc kém ở cọc bình, dây mát hay giắc nối, vì chỗ lỏng hoặc đóng ten lúc dẫn được điện lúc không. Anh em nên ghi lại điện mất vào lúc nào, vì thông tin này giúp thợ lần đúng chỗ.
Nếu đèn và táp-lô vẫn sáng đủ mà củ đề không quay hoặc quay mà máy không nổ thì anh em xem thêm bài nguyên nhân xe tải không khởi động được, vì lỗi lúc này thường thuộc khâu khởi động. Tuy vậy cọc bình lỏng hay dây mát kém vẫn có thể lộ rõ nhất khi đề.
Xe tải mất hết điện đột ngột thường do những chỗ nào
Mất hết điện đột ngột thường do hỏng ở đường cấp chính ngay sau ắc quy, vì điện đi từ nguồn qua các đường chính rồi mới chia nhánh, nên hỏng ở cọc bình, dây mát hay cầu chì tổng có thể làm mất nhiều mạch cùng lúc. Còn hỏng ở nhánh thì thường chỉ mất riêng nhánh đó, tùy sơ đồ từng xe.
- Cọc bình lỏng hoặc ten: tiếp xúc chập chờn làm điện lúc có lúc mất, nhất là khi xe rung qua ổ gà.
- Dây mát đứt hoặc gỉ: dòng điện không có đường về khung và thân máy, nên các mạch nhận không đủ điện.
- Công tắc ngắt điện tổng: ở xe có trang bị, công tắc gạt nhầm hoặc mòn tiếp điểm cắt điện toàn xe, nên xem vị trí gạt trước.
- Cầu chì tổng cháy: cầu chì chính bảo vệ đường dây từ bình, nên khi nó cháy thì cần tìm nguyên nhân phía sau chứ đừng chỉ thay rồi chạy.
- Rơ-le nguồn hỏng: ở xe dùng rơ-le cấp nguồn chính, rơ-le kẹt hoặc mòn tiếp điểm khiến mất điện dù bình vẫn đầy.
- Chập dây: vỏ dây bị cọ sờn hoặc nước vào giắc có thể gây chập, làm cháy cầu chì hoặc ngắt mạch, và có thể kèm mùi khét.
Xe tải dùng hệ điện 12V hoặc 24V tùy xe, nên anh em xem sổ hãng để biết điện áp hệ thống và đừng đoán theo nhãn của một bình, vì xe có thể nối nhiều bình với nhau. Ở xe nối nhiều bình thì dây nối giữa các bình cũng phải tiếp xúc tốt, vì một cọc lỏng hay một dây nối đóng ten có thể làm mất điện cả hệ, tùy cách nối bình.
Khi bình đã sạc đầy mà xe vẫn mất điện thì cần nghi cả đường dẫn điện lẫn khả năng cấp dòng của bình, vì bình đầy chưa chứng minh bình còn cấp đủ dòng lúc có tải. Cọc bình mang dòng rất lớn lúc đề nên cọc lỏng có thể làm đề tạch dù đèn vẫn sáng yếu. Với xe dùng hộp điều khiển điện tử, mất nguồn đột ngột còn làm hộp mất tín hiệu, nên máy có thể tắt và khi điện trở lại táp-lô có thể hiện thêm đèn báo lỗi.
Xe tải chỉ mất một phần điện thì cần kiểm những đâu
Khi chỉ một nhóm thiết bị ngừng hoạt động còn các nhóm khác vẫn bình thường, lỗi nhiều khả năng nằm ở nhánh riêng gồm cầu chì, rơ-le, giắc nối hoặc công tắc, tuy tiếp xúc kém ở nguồn chung vẫn chưa loại trừ hẳn.
- Cầu chì nhánh cháy: cầu chì thường chia theo nhóm thiết bị, tùy sơ đồ xe, nên cháy một cái thì thường chỉ nhóm đó tắt.
- Rơ-le nhánh hỏng: rơ-le đóng ngắt tải lớn như đèn pha hay quạt, nên tiếp điểm mòn làm đúng thiết bị đó mất điện dù cầu chì còn tốt.
- Giắc nối oxi hóa: nước và bụi làm giắc tiếp xúc kém, nên thiết bị chập chờn, nhất là sau khi rửa xe hay đi mưa.
- Công tắc hoặc dây riêng: công tắc mòn hoặc dây của nhánh đứt ngầm thì chỉ thiết bị đó mất điện, trong khi cầu chì vẫn nguyên.
Sơ đồ in ở nắp hộp cầu chì hoặc trong sổ hãng cho biết cầu chì nào cấp cho nhóm nào, nên khi mất đúng một nhóm thì xem cầu chì tương ứng là cách nhanh nhất. Nếu thay cầu chì thì chỉ dùng loại cùng cường độ theo sổ hãng và tuyệt đối không dùng dây hay giấy bạc thay thế, vì dây không còn ngắt mạch khi quá tải nên dòng lớn có thể làm nóng và cháy cả bó dây.
Nếu thay xong mà cầu chì cháy lại ngay thì dừng lại và không thay thêm, vì nguyên nhân có thể là chập, quá tải, thiết bị hỏng hoặc cầu chì sai định mức. Cách xử lý cầu chì giữa đường anh em xem thêm trong bài mẹo xử lý khi cầu chì xe tải hư hỏng.
Điện cạn dần rồi mất hẳn thì nghi bình hay máy phát
Muốn phân biệt bình với máy phát thì xem điện tụt lúc máy đang chạy hay chỉ tụt sau khi tắt máy: đèn báo sạc sáng hoặc đèn mờ khi máy chạy nghiêng về máy phát hay hệ sạc. Còn bình sạc đầy rồi vẫn tụt qua đêm thì nghiêng về bình chai hoặc thiết bị hút điện, và gara đo mới kết luận được.
- Máy phát không sạc: máy phát (dinamo) yếu thì không nạp lại cho bình, nên bình bị rút dần và đèn báo sạc có thể sáng.
- Dây curoa chùng hoặc đứt: ở nhiều xe máy phát được dẫn động bằng dây curoa, nên dây trượt hay đứt thì máy phát quay yếu hoặc đứng.
- Bình chai: bình cũ giữ điện kém nên dù được sạc vẫn tụt nhanh sau khi tắt máy, và thường lộ ra vào sáng hôm sau.
- Thiết bị hút điện: đèn hoặc thiết bị lắp thêm không ngắt khi tắt máy có thể rút bình qua đêm, nên cần kiểm các dây lắp thêm.
Sau khi sạc hoặc kích mà xe chạy một lúc rồi lại mất điện cũng nghiêng về máy phát, nhưng chỉ đo bình lúc có tải và đo hệ sạc mới cho biết chắc. Anh em xem thêm bài máy phát điện xe tải không sạc, còn cách xử lý khi bình hết giữa đường nằm trong bài khởi động xe hết bình.
Anh em tự kiểm được gì khi xe đã đỗ an toàn
Các bác tài tự kiểm được vài việc bằng mắt khi xe đã đỗ và tắt máy, nhằm phân biệt mất hết hay mất một phần mà không phải chạm vào dây điện hay tháo bộ phận nào. Thứ tự nên làm như sau:
- Kéo phanh tay và chèn bánh chắc trước khi xuống kiểm, vì xe không được trôi khi anh em đứng hoặc cúi quanh xe.
- Trước khi xoay chìa, xem có mùi khét, khói hoặc vỏ dây chảy không, vì dây đang quá nhiệt thì không bật điện lại mà gọi gara.
- Khi không có dấu hiệu đó, xoay chìa về vị trí bật điện rồi nhìn táp-lô và bật đèn pha, vì tối hẳn nghiêng về mất nguồn chung.
- Thử bật còi hoặc đèn cảnh báo để xem nhóm nào còn điện, vì nhóm còn hoạt động cho thấy lỗi có thể nằm ở nhánh riêng.
- Thử xong thì xoay chìa về vị trí tắt trước khi mở hộp cầu chì, vì chạm nhầm phần dẫn điện khi còn điện dễ gây chập.
- Nhìn bằng mắt xem cọc bình có lỏng hoặc phủ ten trắng xanh không, nhưng đừng chạm hay tháo vì dễ chập mạch và phóng tia lửa gần bình.
- Nếu xe có công tắc ngắt điện tổng thì xem đã gạt đúng vị trí bật chưa, vì công tắc bị gạt nhầm cũng cắt điện toàn xe.
- Xem hộp cầu chì theo sơ đồ để tìm cầu chì đứt của nhóm đang mất, còn nhìn không thấy mà vẫn nghi thì để thợ đo.
- Ghi lại xe mất điện lúc nào, mất cả xe hay một nhóm và có mùi khét không, vì thông tin này giúp thợ khoanh vùng nhanh.
Anh em không tự nối tắt cầu chì hay đấu dây trực tiếp, vì mạch không còn cầu chì bảo vệ sẽ không ngắt khi quá tải nên dây có thể nóng và cháy. Việc chà cọc bình, siết lại hay tháo giắc cũng nên để gara làm đúng quy trình, vì thao tác sai thứ tự dễ gây chập mạch. Kích bình bằng xe khác không xử lý được nguyên nhân mất điện do cầu chì cháy hay dây mát hở, mà kích sai điện áp giữa hệ 12V và 24V còn có thể làm hỏng thiết bị điện.
Khi nào phải dừng xe ngay và gọi gara
Các bác tài phải dừng xe ngay ở chỗ an toàn khi thấy mùi khét hoặc khói từ dây điện, rồi tắt máy, tắt chìa và gọi gara, vì dây đang quá nhiệt có thể bắt lửa trong khoang máy hoặc dưới táp-lô.
Anh em chỉ ngắt điện tổng khi tới được công tắc mà không phải lại gần chỗ đang bốc khói, còn nếu thấy lửa thì tránh xa xe và gọi 114.
- Cầu chì cháy lại ngay: cần thợ tìm nguyên nhân trước, nên đừng thay thêm hay nối tắt mà gọi gara.
- Mất điện khi đang chạy: tùy xe, máy có thể tắt và tay lái nặng hơn, nên giảm tốc, giữ chắc vô-lăng và tấp vào chỗ an toàn.
- Đèn sạc kèm nóng máy: nếu dây curoa kéo cả máy phát lẫn bơm nước hay quạt thì dây đứt làm máy nóng nhanh, nên tắt máy sớm.
Khi điện tự có lại sau một lần mất thì anh em đừng coi là hết lỗi, vì nếu là tiếp xúc kém thì dễ tái phát đúng lúc xe đang chạy hoặc chở nặng, nên vẫn cần đưa xe đi kiểm sớm. Khi đèn không còn sáng thì anh em đặt biển cảnh báo phía sau xe, vì xe đứng trong bóng tối dễ bị xe sau không kịp nhìn thấy. Nếu xe không đi tiếp được thì Gara Minh Nhựt hỗ trợ bằng dịch vụ sửa xe tải lưu động, nhận gọi 24 giờ mỗi ngày, hoặc kéo xe trong bán kính 20km.
Gara kiểm tra và sửa điện xe tải những gì
Thợ xác định kiểu mất điện trước, rồi lần theo đường điện từ ắc quy qua cọc bình, dây mát, cầu chì, rơ-le và máy phát tới chỗ hở, sau đó xử lý hoặc thay phần hỏng, vì đi từ nguồn ra tải thì loại được nhiều chỗ nhất.
Gara Minh Nhựt làm điện thân xe, máy đề và máy phát (dinamo), nên khi nghi lỗi ở nguồn hoặc hệ sạc thì thợ kiểm luôn máy phát cùng bình. Với xe có hộp điều khiển điện tử, thợ đọc mã lỗi bằng máy chẩn đoán để biết hộp có báo mất nguồn hay mất tín hiệu không.
Khi tìm ra chỗ hở, thợ xử lý chỗ tiếp xúc kém ở cọc bình và dây mát hoặc thay cầu chì, rơ-le, giắc hỏng. Nếu cầu chì cháy thì thợ tìm nguyên nhân phía sau trước rồi mới thay, vì thay mà chưa rõ nguyên nhân thì xe có thể mất điện lại. Hạng mục và giá được chốt sau khi kiểm, nên anh em biết rõ phần nào phải sửa và phần nào còn dùng được.
Anh em có thể xem thêm dịch vụ sửa chữa xe tải, xe container, xe đầu kéo của gara, hoặc gọi 0902 915 871 và mô tả xe mất điện kiểu nào cùng đời xe để gara tư vấn hướng xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Xe tải đang chạy bỗng mất điện hết táp-lô thì phải làm sao?
Anh em giảm tốc từ từ, giữ chắc vô-lăng và tấp vào chỗ an toàn, vì nếu máy tắt theo thì tay lái có thể nặng hơn. Khi đã dừng, hãy đặt cảnh báo, tắt chìa rồi gọi gara, và đừng đề liên tục hay tự nối tắt cầu chì để xe chạy tiếp.
Xe tải mất điện thì thay bình mới có hết không?
Chưa chắc, vì cọc bình lỏng, dây mát đứt, cầu chì tổng cháy hay máy phát không sạc đều làm xe mất điện dù bình còn tốt. Anh em nên nhờ gara đo bình và kiểm đường điện trước, để khỏi thay bình mới mà xe vẫn mất điện như cũ.
Cầu chì xe tải cháy có dùng dây hay giấy bạc thay tạm để chạy về gara được không?
Không nên, vì dây hay giấy bạc không còn ngắt mạch khi quá tải, nên dòng điện lớn có thể làm nóng và cháy cả bó dây thay vì chỉ cháy cầu chì. Anh em chỉ thay bằng cầu chì cùng loại và cùng cường độ theo sổ hãng, và nếu cháy lại ngay thì dừng xe gọi gara.
Nếu xe mất điện đột ngột, có mùi khét hoặc cầu chì cháy lại ngay thì các bác tài hãy dừng xe ở chỗ an toàn và gọi Gara Minh Nhựt để được hỗ trợ sửa lưu động hoặc kéo xe trong bán kính 20km.
Với xe mất điện, Gara Minh Nhựt (hơn 20 năm hoạt động tại 321 Quốc lộ 51, Phước Tân, Biên Hòa) kiểm đường điện, máy đề và máy phát cho xe tải, xe container, xe đầu kéo.
📞 Gọi ngay 0902 915 871 · Xem dịch vụ sửa chữa xe tải
Nếu thấy bài viết có ích, anh em có thể thêm Gara Minh Nhựt vào Nguồn ưu tiên trên Google, để những lần tìm sau Google có thể hiện bài của gara cho anh em nhiều hơn.
Thêm vào Nguồn ưu tiêntrên Google
