Xe bị đổ hơi, hay còn gọi là đổ hơi thừa, là khi khí cháy trong buồng đốt lọt qua khe séc-măng xuống các-te nhiều hơn mức bình thường, nên hơi và sương nhớt bị đẩy ngược ra nắp châm nhớt hoặc ống thông hơi. Hiện tượng này thường đi cùng hao nhớt, khói xanh và máy yếu dần, nhưng từng dấu hiệu riêng lẻ chưa đủ để kết luận, nên cần đo kiểm để phân biệt séc-măng, xi-lanh mòn hay thông hơi tắc. Bài này giúp anh em hiểu đổ hơi là gì, nhận ra dấu hiệu, tự quan sát an toàn và biết lúc nào phải đưa xe tải máy dầu tới gara đo kiểm.
Xe bị đổ hơi là gì
Khi máy nổ, khí cháy áp suất rất cao trong buồng đốt đẩy piston xuống, và một lượng nhỏ khí này luôn lọt qua khe hở giữa séc-măng và xi-lanh xuống các-te. Động cơ có đường thông hơi các-te để xả lượng khí đó ra ngoài có kiểm soát, nên một chút hơi thoát ra là bình thường.
Tình trạng gọi là đổ hơi xảy ra khi séc-măng hoặc xi-lanh mòn làm khe hở lớn ra, nên lượng khí lọt xuống các-te tăng bất thường, và nếu lượng này vượt khả năng thoát của đường thông hơi thì áp suất các-te tăng. Lúc đó hơi mang sương nhớt bị đẩy ra ngoài qua nắp châm nhớt, ống thông hơi hoặc ép nhớt rỉ qua phớt và gioăng, đó cũng là cách anh em hay nghe gọi là nhớt ra đường hơi thừa.
Khí cháy lọt xuống còn mang muội vào nhớt, nên nhớt có thể bẩn và mất khả năng bôi trơn sớm hơn bình thường, và vì vậy đổ hơi không chỉ làm máy yếu mà còn làm nhớt nhanh xuống cấp.
Dấu hiệu nhận biết xe tải bị đổ hơi
Một dấu hiệu riêng lẻ chưa đủ để kết luận, nên anh em nên nhìn nhiều dấu hiệu cùng lúc:
- Hơi thổi mạnh ở ống thông hơi: ống thoát ra ngoài phun hơi và sương nhớt nhiều hơn hẳn lúc còn tốt, báo khí lọt xuống các-te tăng.
- Nhớt ướt quanh nắp châm: nắp châm nhớt, gioăng nắp dàn cò hoặc phớt bị ẩm ướt nhớt, vì áp suất trong các-te đẩy nhớt ra chỗ yếu nhất.
- Hao nhớt: mức nhớt tụt dần giữa các kỳ thay, vì nhớt bị đẩy ra ngoài hoặc lọt lên buồng đốt và cháy theo.
- Khói xanh: khói hơi xanh xám ở ống xả khi tăng ga hoặc lúc mới nổ, vì nhớt lọt lên buồng đốt và cháy theo.
- Máy yếu, khó nổ: xe ì, kéo tải kém và đề lâu mới nổ, vì buồng đốt mất kín nên áp nén thấp.
- Nhớt nhanh sậm màu: nhớt sậm màu chỉ sau một quãng chạy ngắn, vì khí cháy lọt xuống mang muội vào nhớt.
Dấu hiệu hơi thổi ở ống thông hơi chỉ quan sát được ở xe có ống thông hơi thoát ra ngoài. Nguồn nhớt lọt lên buồng đốt có thể là séc-măng mòn nhưng cũng có thể là tăng áp hoặc ống dẫn hướng xupáp, và vì nhớt máy dầu vốn giữ muội nên dấu hiệu sậm màu chỉ có giá trị khi đi cùng các dấu hiệu khác.
Cần lưu ý là khói trắng lúc mới nổ chưa phải dấu hiệu của đổ hơi, vì đó có thể chỉ là hơi nước khi máy còn nguội. Để phân biệt các loại khói, anh em nên đọc thêm bài xe tải ra khói xanh.
Nguyên nhân khiến máy đổ hơi thừa
Đổ hơi thường có gốc ở chỗ buồng đốt không còn kín hoặc đường thoát hơi không còn thông, và các nguyên nhân dưới đây cho triệu chứng khá giống nhau nên cần đo kiểm mới phân biệt được:
- Séc-măng mòn, kẹt hoặc gãy: séc-măng bó cặn hoặc mòn không còn ép sát xi-lanh, nên khí cháy lọt qua khe hở xuống các-te.
- Xi-lanh hoặc piston mòn: thành xi-lanh mòn, xước hoặc mòn ô-van thì séc-măng dù còn tốt vẫn không kín.
- Ống hoặc van thông hơi tắc: đường thoát hơi bẩn hoặc kẹt làm áp các-te tăng dù séc-măng chưa mòn nhiều, nên nhớt bị đẩy ra giống đổ hơi thật.
- Nhớt sai cấp hoặc sai độ nhớt: nhớt không đúng theo sổ hãng làm màng nhớt kém, nên séc-măng và xi-lanh mòn nhanh hơn.
- Gioăng quy lát hư: gioăng hỏng có thể làm khí cháy lọt vào đường nước hoặc nước lọt vào nhớt, đó là lỗi khác cần gara phân biệt.
Xi-lanh mòn thường đi cùng xe chạy nhiều năm hoặc hay quá nhiệt, còn khi gioăng quy lát hỏng thì đôi khi thấy sủi bọt ở két nước hoặc nhớt lẫn nước màu sữa.
Xe từng quá nhiệt hoặc sôi nước cũng dễ bị hỏng séc-măng và xi-lanh, nên nếu xe đã có tiền sử này thì anh em nên xem bài nguyên nhân xe tải bị sôi nước và cho gara đo kiểm sớm.
Cách kiểm tra hơi thừa động cơ an toàn
Anh em có thể quan sát tại chỗ khi xe đỗ nơi bằng phẳng và thoáng, kéo phanh đỗ, chèn bánh, và đứng xa quạt và dây đai khi máy đang nổ:
- Nhìn quanh nắp châm nhớt, ống thông hơi và gioăng nắp dàn cò xem có ướt nhớt không, vì rỉ nhiều chỗ cho thấy áp các-te đang cao.
- Khi máy nổ, nếu ống thông hơi thoát ra ngoài thì nhìn lượng hơi mà không mở nắp, vì hơi thổi mạnh kèm sương nhớt báo khí lọt nhiều.
- Khi máy nguội và tắt, rút que thăm nhớt xem mức, màu và mùi, vì nhớt tụt nhanh, sậm màu hoặc có mùi dầu thì nên cho gara kiểm.
Xe dùng thông hơi kín dẫn về đường nạp thì không có đầu thoát để quan sát, nên anh em bỏ qua bước nhìn lượng hơi.
Anh em không nên mở nắp châm nhớt hay đưa tay vào miệng châm khi máy đang nổ, vì nhớt nóng có thể phụt ra và tay dễ chạm vào chi tiết đang quay. Việc chắc chắn hơn là đo áp các-te và đo áp suất nén từng xi-lanh, và hai phép đo này cần dụng cụ nên anh em hãy để gara làm.
Xe tải máy dầu bị đổ hơi có chạy tiếp được không
Máy dầu có tỷ số nén rất cao nên khi séc-măng mòn thì khí lọt xuống với áp lực lớn, và nếu vừa hao nhớt vừa đổ hơi mà xe vẫn chạy tiếp thì máy có thể thiếu nhớt bôi trơn và mòn nhanh hơn. Vì vậy anh em nên dừng xe, tắt máy và gọi gara nếu gặp một trong các tình huống dưới đây:
- Nhớt hụt nhanh hoặc phụt ra ở nắp châm và que thăm nhớt, vì áp các-te quá cao và máy có thể thiếu nhớt bôi trơn.
- Đèn áp suất nhớt sáng hoặc nhấp nháy, vì nhớt không còn đủ áp để bôi trơn và máy nổ tiếp có thể hỏng nặng.
- Khói xanh nhiều kèm máy yếu, rung hoặc khó nổ, vì buồng đốt có thể đã mất kín đáng kể.
Với hai tình huống đầu, anh em cần dừng xe ở chỗ an toàn và tắt máy ngay.
Khi chưa gặp tình huống nào ở trên mà vẫn nghi xe đổ hơi, anh em hãy kiểm mức nhớt lúc máy nguội trước mỗi lần chạy. Nếu nhớt hụt thấy rõ giữa các lần kiểm thì đừng chở hàng mà hãy gọi gara hỗ trợ, vì đổ hơi để lâu thường phải đại tu thay vì chỉ xử lý nhẹ. Bài xe tải hao nhớt nói thêm về cách theo dõi mức nhớt hao.
Gara kiểm tra và xử lý đổ hơi thế nào
Thợ sẽ kiểm ống và van thông hơi trước, vì đây là chỗ xử lý đơn giản nhất và loại được trường hợp hơi thừa do đường thoát tắc.
Nếu đường thoát vẫn thông thì thợ đo áp các-te và đo nén từng xi-lanh để định hướng séc-măng, xi-lanh hay gioăng quy lát có vấn đề, rồi kiểm tra thêm trước khi kết luận, vì mỗi lỗi có cách sửa khác nhau.
Khi séc-măng, piston hoặc xi-lanh đã mòn tới mức đo không đạt thông số của hãng, xe cần đại tu để thay hoặc gia công lại các chi tiết này. Anh em xem thêm dấu hiệu cần đại tu máy xe tải để biết lúc nào nên đại tu, và sau khi sửa nên thay nhớt đúng cấp theo sổ hãng để máy bền trở lại.
Gara Minh Nhựt có thế mạnh đại tu máy nên nhận đo kiểm rồi báo rõ chi tiết cần thay, và anh em có thể xem dịch vụ đại tu động cơ xe tải của gara để hiểu quy trình.
Câu hỏi thường gặp
Đổ hơi khác gì với hao nhớt?
Hao nhớt là kết quả anh em nhìn thấy khi mức nhớt tụt dần, còn đổ hơi là một trong các nguyên nhân gây ra kết quả đó, nên có thể gặp xe hao nhớt mà không đổ hơi, và ngược lại. Nhớt hao còn có thể do rò rỉ qua phớt và gioăng hoặc nhớt lọt vào buồng đốt từ nguồn khác, vì vậy anh em cần đo kiểm chứ không nên kết luận chỉ từ mức nhớt.
Xe đổ hơi có phải luôn do séc-măng mòn không?
Không phải lúc nào cũng vậy, vì ống hoặc van thông hơi tắc làm áp các-te tăng dù séc-măng chưa mòn nhiều, và nhớt sai cấp hay xe từng quá nhiệt cũng làm séc-măng và xi-lanh xuống cấp nhanh hơn. Do các nguyên nhân cho triệu chứng khá giống nhau, anh em hãy gọi báo đời xe và triệu chứng để Gara Minh Nhựt đo kiểm trước khi quyết định sửa.
Máy đổ hơi thừa có sửa được mà không cần đại tu không?
Còn tùy nguyên nhân, vì nếu chỉ do ống hoặc van thông hơi tắc thì vệ sinh hoặc thay là xong, còn nếu séc-măng, piston hoặc xi-lanh đã mòn thì thường phải đại tu để lấy lại độ kín. Anh em hãy gọi báo đời xe và triệu chứng để Gara Minh Nhựt đo kiểm rồi cho biết máy cần xử lý ở mức nào.
Nhớt hụt nhanh hoặc phụt ra ở nắp châm là lúc anh em nên dừng xe, tắt máy ở chỗ an toàn, vì chạy thiếu nhớt có thể làm hỏng máy nặng. Hãy gọi Gara Minh Nhựt để được hỗ trợ sửa lưu động trong bán kính 20km, thay vì cố chạy về gara.
Gara Minh Nhựt hoạt động hơn 20 năm tại 321 Quốc lộ 51, Phước Tân, Biên Hòa và nhận đo kiểm, đại tu máy xe tải. Khi anh em báo triệu chứng, gara kiểm tra trước rồi mới thống nhất hạng mục và giá, nên anh em biết rõ chi phí trước khi sửa.
📞 Gọi ngay 0902 915 871 · Xem dịch vụ đại tu động cơ xe tải
Nếu thấy bài viết có ích, anh em có thể thêm Gara Minh Nhựt vào Nguồn ưu tiên trên Google, để những lần tìm sau Google có thể hiện bài của gara cho anh em nhiều hơn.
Thêm vào Nguồn ưu tiêntrên Google
