Xe tải khó nổ máy: phân biệt đề yếu với đề khỏe mà lâu nổ

Xe tải khó nổ máy là tình trạng củ đề vẫn quay nhưng máy phải quay lâu hoặc phải đề nhiều lần mới bắt nổ, khác với đề không nổ hẳn là đề mãi máy vẫn không chạy. Vì củ đề quay yếu và củ đề quay khỏe mà máy vẫn lâu nổ thường chỉ về hai nhóm nguyên nhân khác nhau, nên các bác tài nhận đúng kiểu trước sẽ đỡ thay nhầm ắc quy hay củ đề. Bài này nói chủ yếu về xe tải chạy dầu, giúp anh em phân biệt hai kiểu, hiểu vì sao trời lạnh làm máy khó nổ hơn, tự kiểm an toàn khi xe đã đỗ và biết khi nào phải dừng đề để gọi gara.

Xe tải khó nổ máy khác đề không nổ hẳn ở chỗ nào

Khó nổ khác đề không nổ hẳn ở chỗ củ đề còn quay được và máy vẫn bắt nổ sau một lúc hoặc vài lần đề, nên bảng dưới tách hai kiểu khó nổ theo dấu hiệu, hướng nghi ngờ và việc nên làm.

Kiểu khó nổNghe và thấy gìHướng nghi ngờ trướcViệc nên làm
Đề quay yếu rề rềCủ đề kéo máy chậm, đèn táp-lô có thể tối đi khi vặn chìaẮc quy yếu, cọc bình lỏng hoặc ten, dây mát, củ đềNhìn cọc bình bằng mắt, nhờ gara kiểm hệ điện
Đề quay khỏe mà lâu nổMáy quay đều nhưng phải quay thêm một lúc mới bắt nổLọc nhiên liệu, khí lọt đường dầu, bơm và kim phun yếu, xông sấy, sức nénKiểm dầu trong thùng, tránh đề liên tục, nhờ gara kiểm nhiên liệu

Đèn táp-lô cho một gợi ý ban đầu, vì đèn tối đi rõ lúc vặn chìa thì nghiêng về nguồn điện yếu, còn đèn vẫn sáng ổn định mà máy quay khỏe vẫn lâu nổ thì nghiêng về nhiên liệu, xông sấy hoặc sức nén. Một số xe tự ngắt đèn lúc đề và nhiều lỗi cho dấu hiệu giống nhau, nên gợi ý này chưa đủ để kết luận.

Còn khi máy đề mãi không bắt hoặc củ đề không quay thì anh em xem bài xe tải đề không nổ, vì cách phân biệt theo từng hiện tượng được nói riêng ở đó.

Bugi sấy đã qua sử dụng tháo từ một động cơ diesel
Bugi sấy đã qua sử dụng tháo từ một động cơ diesel. Ảnh: Johann H. Addicks, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Vì sao trời lạnh hoặc xe để lâu ngày làm xe tải khó nổ hơn

Trời lạnh làm nhớt đặc lại nên máy nặng hơn, ắc quy cấp điện kém đi và buồng đốt nguội khó nén nóng tới mức dầu tự cháy, nên xe tải khó nổ hơn. Xe để lâu ngày thì bình yếu dần và đường dầu có thể lọt khí.

Máy dầu không có bugi đánh lửa mà nhờ không khí bị nén nóng để dầu tự bốc cháy, nên khi buồng đốt còn nguội, nhiều xe cần hệ hỗ trợ khởi động lạnh như bugi xông sấy hoặc bộ sấy khí nạp, tùy cấu hình từng xe. Vì trời lạnh có thể làm lộ ra lỗi sẵn có, một xe khó nổ lúc sáng sớm vẫn nên được kiểm chứ chưa hẳn là chuyện thời tiết.

Với xe nằm lâu ngày không chạy thì thường có ba chuyện đáng nghi:

  • Bình yếu dần: bình tự xả khi xe nằm lâu, nên gặp lạnh là củ đề kéo máy yếu hơn và bình có thể cần sạc hoặc đo lại.
  • Dầu đọng nước hoặc cặn: dầu nằm lâu trong thùng có thể đọng nước hoặc cặn, làm lọc nhiên liệu nhanh nghẹt và máy lâu bắt hơn.
  • Đường dầu lọt khí: nếu mối nối rò nhẹ thì khí có thể lọt vào đường dầu, khiến máy phải quay lâu mới đẩy hết khí ra.
Thợ kiểm tra ắc quy và cọc bình trong khoang máy
Thợ kiểm tra ắc quy và cọc bình trong khoang máy. Ảnh: Azorbli, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Xe tải đề quay yếu rề rề thì nên nghi nguồn điện ở chỗ nào

Khi củ đề quay yếu và đèn tối đi, nên nghi nguồn điện và củ đề trước, vì củ đề cần dòng rất lớn nên chỉ cần ắc quy yếu, cọc bình lỏng hay dây mát kém là dòng không đủ để kéo máy quay nhanh.

  • Cọc bình lỏng hoặc ten: lớp ten trắng xanh làm điện trở tăng nên dòng đề sụt, khiến bình còn điện mà xe vẫn đề yếu như thiếu điện.
  • Dây mát lỏng hoặc gỉ: dây nối bình với khung hoặc vỏ máy kém làm mạch đề không đủ dòng, nên củ đề quay rề hoặc chỉ tạch.
  • Ắc quy yếu hoặc chai: bình thiếu điện thì sụt áp ngay lúc đề nên máy quay chậm, còn đo lúc đề giúp xét bình chịu tải ra sao.
  • Củ đề mòn: chổi than mòn hoặc bánh răng củ đề kẹt có thể khiến củ đề quay yếu hay chỉ tạch dù bình vẫn còn điện.

Anh em chỉ nhìn bằng mắt xem cọc bình có lỏng hoặc phủ ten không, còn chà sạch, siết lại hay đo điện thì để gara, vì tháo lắp cọc sai thứ tự dễ chập mạch và bắn tia lửa gần bình. Gara đo bình lúc đề rồi kiểm tiếp cọc bình, dây mát và dây nguồn tới củ đề trước khi kết luận thay bình hay thay củ đề, vì bình chỉ thiếu điện thì sạc lại được.

Nếu bình cứ cạn dần thì phải xét máy phát có sạc không, như bài máy phát điện xe tải không sạc đã giải thích. Còn khi bình đã cạn tới mức phải kích thì anh em xem bài cách khởi động xe khi hết bình và dùng nguồn đúng điện áp của xe theo sổ hướng dẫn của hãng.

Bugi sấy của động cơ diesel nóng đỏ khi được cấp điện
Bugi sấy của động cơ diesel nóng đỏ khi được cấp điện. Ảnh: 陳金棠, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng

Xe tải đề khỏe mà lâu nổ thì nên nghi nhiên liệu hay xông sấy

Khi củ đề quay khỏe mà máy vẫn lâu bắt, nên nghi nhiên liệu, hệ hỗ trợ khởi động lạnh và sức nén trước, vì máy dầu chỉ nổ khi dầu vào đúng lúc và buồng đốt vừa kín vừa đủ nóng. Máy quay khỏe cũng chưa loại trừ lỗi điện cấp cho bộ điều khiển.

  • Lọc nhiên liệu nghẹt: cặn hoặc nước làm lọc cản dầu nên dầu lên chậm, và máy phải quay thêm một lúc mới nhận đủ dầu để nổ.
  • Khí lọt đường dầu: khí lọt sau khi cạn dầu, thay lọc hoặc rò mối nối làm đường dầu chưa đầy ngay, nên máy quay lâu mới đẩy hết khí.
  • Bơm hoặc kim phun yếu: khi đã mòn thì lượng dầu hoặc tia phun kém, nên máy lâu bắt hơn, nhất là lúc nguội.
  • Xông sấy kém: ở xe có trang bị, bugi xông sấy hoặc hệ sấy kém làm buồng đốt không đủ nóng nên máy khó nổ khi nguội.
  • Sức nén thấp: xéc-măng hoặc xu-páp mòn làm buồng đốt mất kín, nên nhiệt nén không đạt ngưỡng cháy và máy khó nổ lúc nguội.

Cách tìm nguyên nhân còn tùy xe dùng bơm cao áp cơ khí hay common rail, nên anh em báo đời xe cho gara, vì không nên áp cách kiểm của hệ này sang hệ kia. Ở xe common rail thì giá trị áp rail báo thấp có thể do áp nhiên liệu thật sự thiếu, hoặc do cảm biến hay tín hiệu báo sai trong khi áp thực tế vẫn đủ, nên gara đọc mã lỗi để khoanh vùng rồi kiểm từng chi tiết trước khi kết luận bơm hay kim phun hỏng.

Còn ở xe bơm cơ khí thì đường dầu thấp áp được xét trước, như bài xe tải bị e dầu và bài dấu hiệu bơm cao áp xe tải bị hỏng đã mô tả. Đèn báo xông sấy cũng chỉ là gợi ý, vì đèn còn phụ thuộc nhiệt độ và bộ điều khiển, nên đèn bình thường chưa loại trừ bugi hỏng và đèn bất thường chưa chắc bugi đã hỏng.

Sức nén thấp chỉ nên nghi khi điện và nhiên liệu đã ổn, và mức độ nặng nhẹ chỉ biết sau khi thợ kiểm tra phần máy, nên anh em đừng tự kết luận xe phải đại tu khi chưa kiểm.

Đề nhiều lần liền có hại gì cho củ đề và ắc quy

Đề nhiều lần liền làm nóng cuộn dây củ đề và rút cạn ắc quy, nên mỗi lần đề nên ngắn và nghỉ giữa các lần cho củ đề nguội, còn thời gian cụ thể thì anh em theo sổ hướng dẫn của hãng xe.

Nếu vài lần vẫn không nổ thì anh em dừng lại tìm nguyên nhân thay vì đề tiếp, vì bình cạn dần làm lần đề sau yếu đi và dễ bị nhầm thành lỗi củ đề, trong khi nguyên nhân thật có thể nằm ở nhiên liệu mà đề thêm cũng không giải quyết được.

Anh em tự kiểm được gì khi xe đã đỗ an toàn

Anh em tự kiểm được bằng mắt và tai khi xe đã đỗ nơi bằng phẳng, kéo phanh tay và về số trống, gồm đèn táp-lô và tiếng củ đề lúc đề thử, rồi tới cọc bình và lượng dầu sau khi đã tắt khóa điện và máy dừng hẳn, còn đo điện hay tháo lắp thì nên để gara.

  1. Kéo phanh tay, về số trống và tắt máy, rồi mới xuống chèn bánh để xe không nhích.
  2. Bật khóa điện rồi nhìn đèn táp-lô xem có sáng bình thường hay tối đi.
  3. Vặn đề một lần ngắn rồi nghe củ đề quay rề, quay khỏe hay chỉ tạch, và đạp côn thêm lúc đề nếu sổ hướng dẫn yêu cầu.
  4. Tắt khóa điện và chắc chắn máy đã dừng hẳn, rồi mới nhìn cọc bình xem có lỏng hoặc phủ ten trắng xanh không, nhưng đừng tự tháo hay chà.
  5. Xem kim báo dầu và lượng dầu trong thùng nếu nhìn được, vì kim báo có thể sai khi xe nằm dốc.
  6. Ghi lại xe nóng hay nguội, máy quay bao lâu mới nổ và lần nổ gần nhất là khi nào.

Các bước trên chỉ để ghi nhận chứ chưa đủ kết luận, vì tiếng đề và đèn táp-lô có thể giống nhau ở nhiều lỗi, nhưng những gì anh em ghi lại, nhất là máy quay bao lâu mới nổ, giúp thợ khoanh vùng nhanh hơn.

Khi nào phải dừng đề và gọi gara

Các bác tài nên ngừng đề và gọi gara khi củ đề bốc khói hoặc có mùi khét, khi đề vài lần đúng cách vẫn không nổ, hoặc khi xe cứ khó nổ lặp lại dù đã nhìn cọc bình.

  • Khói hoặc mùi khét: tắt khóa điện và không tự đụng vào dây điện hay cọc bình, vì có thể đang chập.
  • Đề vài lần không nổ: dừng đề và gọi gara kiểm thay vì đề tiếp.
  • Củ đề chỉ tạch: nếu cọc bình trông ổn mà vẫn vậy thì cần gara đo bình và kiểm củ đề, không nên đề tiếp.
  • Khó nổ lặp lại: xe nổ được rồi vẫn nên hẹn gara kiểm sớm, vì lỗi có thể nặng dần và lần sau máy không nổ giữa đường.

Nếu xe chết máy giữa đường hoặc đang chắn lối thì anh em bật đèn cảnh báo, giữ khoảng cách an toàn rồi gọi Gara Minh Nhựt hỗ trợ bằng dịch vụ sửa xe tải lưu động, nhận gọi 24 giờ mỗi ngày, hoặc kéo xe trong bán kính 20km.

Gara kiểm tra và sửa xe tải khó nổ máy những gì

Thợ kiểm theo đúng kiểu khó nổ, nghĩa là xét hệ điện trước nếu củ đề quay yếu và xét nhiên liệu trước nếu củ đề quay khỏe mà lâu nổ, vì cách này loại được nhiều nguyên nhân mà ít phải tháo máy.

Gara Minh Nhựt làm điện thân xe, sửa củ đề và máy phát (dinamo), nên với đề quay yếu thì thợ kiểm ắc quy, cọc bình, dây mát và củ đề, đồng thời xét máy phát để biết bình cạn là do đâu. Với đề khỏe mà lâu nổ, thợ kiểm đường dầu và lọc, đọc mã lỗi bằng máy chẩn đoán ở xe common rail, còn khi nghi bơm cao áp yếu thì gara tự thử và phục hồi bơm cao áp tại gara.

Nếu kiểm tra cho thấy máy yếu nén do đã mòn thì việc xử lý thuộc dịch vụ đại tu động cơ của gara, vì lúc đó thường phải mở máy ra kiểm rồi mới biết cần sửa tới mức nào.

Hạng mục và giá được chốt sau khi kiểm, nên anh em biết rõ phần nào phải thay và phần nào còn dùng được trước khi thợ làm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao sáng nào xe tải cũng khó nổ còn trưa nắng thì nổ ngay?

Vì sáng sớm máy nguội nên nhớt đặc, ắc quy cấp điện kém và buồng đốt khó đạt nhiệt, nên lỗi sẵn có dễ lộ ra lúc đó. Nếu sáng nào cũng vậy thì bình có thể yếu, hệ sạc không đủ, hoặc nhiên liệu và xông sấy có vấn đề, nên anh em nhờ gara kiểm tiếp.

Làm sao biết xe tải khó nổ do ắc quy hay do nhiên liệu?

Dấu hiệu bên ngoài chỉ cho hướng nghi ngờ ban đầu, vì củ đề quay rề và đèn táp-lô tối đi nghiêng về ắc quy, cọc bình hoặc củ đề, còn củ đề quay khỏe mà máy lâu bắt nghiêng về nhiên liệu, xông sấy hoặc sức nén. Nhiều lỗi cho dấu hiệu giống nhau nên anh em nhờ gara kiểm tiếp trước khi thay chi tiết nào.

Xe tải khó nổ nhưng cuối cùng vẫn nổ được thì có cần đi kiểm không?

Nên kiểm sớm, vì xe vẫn nổ được chưa có nghĩa là hết lỗi, bởi ắc quy, củ đề, lọc hay bơm có thể đang yếu dần và lần sau máy có thể không nổ đúng lúc đang chở hàng. Anh em ghi lại xe nóng hay nguội cùng thời gian máy quay rồi đưa gara kiểm.

Nếu xe tải khó nổ lặp lại hoặc củ đề bốc khói, có mùi khét thì các bác tài hãy ngừng đề, tắt khóa điện rồi gọi Gara Minh Nhựt, đơn vị có hơn 20 năm hoạt động trong nghề sửa xe tải, để được tư vấn và hẹn kiểm tra.

Địa chỉ gara là 321 Quốc lộ 51, Khu phố Đồng, P. Phước Tân, TP. Biên Hoà, Đồng Nai.

📞 Gọi ngay 0902 915 871  ·  Xem dịch vụ sửa chữa xe tải