Thắng xe tải kêu két két là tiếng sinh ra khi bố ma sát cọ vào đĩa hoặc tang trống không đúng cách mỗi lần đạp phanh, và có thể báo bố đã mòn, bề mặt có bụi gỉ hoặc cơ cấu dẫn động đang khô kẹt. Thắng xe tải kêu két két mỗi lần đạp không nên xem nhẹ, vì phanh là hệ an toàn của xe tải nặng mà tiếng két có nhiều nguồn, từ bụi hoặc gỉ mỏng trên bề mặt tới bố đã mòn hết lớp ma sát. Nhận ra đúng nguồn tiếng kêu giúp anh em biết nên theo dõi thêm, cho gara kiểm sớm hay phải dừng xe ngay. Vì vậy bài này giúp anh em phân biệt từng nguồn, tự kiểm an toàn và biết khi nào phải đưa xe tới gara.
Tiếng két két có thể đến từ những nguồn nào
Xe tải dùng phanh dầu hoặc phanh hơi (khí nén), và cơ cấu ở bánh là tang trống hoặc đĩa, nên nguồn tiếng kêu còn phụ thuộc xe anh em dùng loại nào. Tiếng két thường sinh ra từ chỗ bố ma sát cọ vào đĩa hoặc tang không đúng cách, nhưng cũng có thể đến từ cơ cấu dẫn động phía sau bố, với các nguồn sau:
- Bố phanh mòn tới lẫy báo hoặc tới đinh tán, phát tiếng rít kim loại báo hiệu cần thay bố sớm.
- Bố bị chai cứng hoặc dính dầu mỡ: mặt bố chai bóng hay dính dầu mỡ làm ma sát giảm, nên phanh vừa kém ăn vừa dễ sinh tiếng.
- Đĩa hoặc tang trống xước, có gờ: bề mặt xước hay gờ mòn cọ vào bố sinh tiếng, thường kèm rung khi phanh.
- Cơ cấu cam và cần điều chỉnh khô mỡ (phanh hơi tang trống): có thể phát tiếng kẹt lúc đạp hoặc nhả phanh và làm bố nhả chậm.
- Bụi, cát hoặc gỉ bề mặt: bụi cát kẹt giữa bố và đĩa hay tang, hoặc lớp gỉ mỏng sau đêm ẩm, sinh tiếng vài lần phanh đầu rồi hết.
Lẫy báo trên má phanh đĩa sẽ chạm vào đĩa để báo cần thay, còn bố tang trống có đinh tán thì khi lớp bố mòn hết, đầu đinh cọ vào tang và sinh tiếng rít kim loại, nên đây là dấu hiệu phải thay bố sớm. Cơ cấu cam và cần điều chỉnh truyền lực từ bầu phanh sang bố, nên khi khô hoặc kẹt nó có thể làm bố nhả chậm.
Nguồn bụi gỉ thường nhẹ, nhưng nếu tiếng vẫn còn sau vài lần phanh hoặc kèm phanh kém ăn thì anh em không nên coi là bụi gỉ mà cần cho gara kiểm.
Vì sao không nên để tiếng kêu kéo dài
Xe tải chở nặng có quãng phanh dài và sinh nhiệt phanh lớn, nên hệ phanh đang kêu do mòn bố dễ để phần kim loại của bố hoặc đinh tán ăn vào đĩa hay tang trống. Khi đó việc lẽ ra chỉ là thay bố trở thành thay cả đĩa hoặc tang, vừa tốn kém hơn vừa làm phanh yếu đi đúng lúc xe chở nặng, đổ đèo.
Khi phanh liên tục ở dốc dài, bố và tang hay đĩa nóng lên, ma sát giảm và tang giãn ra nên bố ép vào kém hiệu quả, xe dừng chậm hơn, đó là hiện tượng brake fade (mất phanh do nóng). Cảm nhận ở chân còn tùy hệ, vì phanh hơi thường thấy phanh ăn yếu dần, còn phanh dầu có thể thấy bàn đạp lún sâu hơn, nhất là khi dầu quá nhiệt.
Bố và tang mòn mỏng có ít vật liệu để hấp thụ nhiệt hơn nên dễ quá nhiệt hơn, vì vậy tiếng két kèm phanh yếu dần khi xuống dốc là tổ hợp đáng lo.
Anh em tự kiểm được gì khi xe đã đỗ an toàn
Các bước dưới đây chỉ nhìn và nghe, nhưng anh em cần đỗ xe nơi bằng phẳng, kéo phanh tay và chèn bánh, vì xe tải nặng nhích một chút cũng nguy hiểm. Không chui gầm khi chưa chèn bánh và không sờ tay vào bánh, đĩa hay tang trống vừa chạy xong vì chúng còn rất nóng, còn việc tháo bánh hay tháo tang thì nên để gara làm.
- Nhớ lại lúc tiếng két xuất hiện, vì két vài lần đầu buổi sáng rồi hết thường gợi ý bụi gỉ bề mặt.
- Nghe xem tiếng có còn khi không đạp phanh không, vì kêu liên tục lúc lăn bánh gợi ý bố không nhả hết hoặc cơ cấu kẹt.
- Với xe phanh đĩa nhìn được má phanh qua khe mâm, anh em xem độ dày má, còn phanh tang trống thì để gara làm.
- Để ý xe phanh yếu, bàn đạp thấp hơn thường ngày, bị kéo lệch hoặc rung khi phanh, vì đi cùng tiếng kêu là lỗi đã vượt mức bụi bẩn.
Ngược lại, két mỗi lần đạp mà không hết thì nghiêng về bố mòn hoặc đĩa, tang hỏng. Tiếng kêu liên tục lúc lăn bánh cũng có thể đến từ ổ bi bánh hay chi tiết khác, nên anh em cần gara kiểm chứ đừng tự kết luận.
Phanh tang trống thường phải tháo tang hoặc mở cửa kiểm tra bố (nếu tang có) mới đánh giá được độ dày bố, nên phần này anh em để gara làm.
Xe phanh hơi còn có thêm dấu hiệu là tiếng xì hơi bất thường khi đạp, còi hoặc đèn báo thiếu hơi, hay kim áp khí tụt nhanh. Nếu gặp còi báo thiếu hơi hoặc kim áp khí tụt nhanh thì anh em dừng xe, chèn bánh và gọi gara chứ không tự lái về, vì khi khí không đủ thì các lần phanh sau có thể mất lực.
Nếu chỉ có tiếng xì hơi nhẹ hoặc bàn đạp thấp hơn mà áp khí vẫn ổn định thì anh em xem thêm bài về bàn đạp phanh xe tải bị thấp hoặc hẫng và bài về cách tăng chỉnh bố thắng xe tải. Sau đó anh em cho gara kiểm sớm.
Khi nào phải dừng xe ngay
Anh em cần dừng xe ngay ở chỗ an toàn, chèn bánh và gọi gara khi gặp một trong các tình huống sau:
- Tiếng rít kim loại hoặc tiếng gằn mỗi lần đạp phanh, vì bố có thể mòn hết lớp ma sát nên kim loại cọ thẳng vào đĩa hoặc tang.
- Phanh yếu, bàn đạp xuống sâu hơn thường ngày hoặc xe bị kéo lệch khi phanh, vì lực phanh giữa các bánh không đều và quãng dừng dài ra.
- Mùi khét hoặc khói từ bánh xe, vì bố và tang hay đĩa quá nhiệt, nên đừng sờ tay vào bánh mà chờ phanh nguội.
- Phanh yếu dần khi đổ đèo, vì có thể mất phanh do nóng, nên dùng phanh động cơ giảm tốc và tìm chỗ an toàn dừng cho phanh nguội.
- Xe phanh hơi có còi hoặc đèn báo thiếu hơi kêu, hoặc kim áp khí tụt nhanh, vì khí trong bình chứa không đủ cho những lần phanh liên tiếp.
Với xe phanh hơi gặp các dấu hiệu thiếu hơi như vậy thì anh em không nên tự lái về.
Anh em cũng đừng chạy tải nặng khi phanh đang kêu, vì phanh còn ăn lúc chạy trống chưa chắc đủ lực khi xe chở đầy và xuống dốc.
Gara kiểm tra và sửa hệ phanh những gì
Gara Minh Nhựt kiểm hệ phanh xe tải, xe container từng bước để tìm ra nguồn tiếng kêu: thợ đo độ dày bố và soát mặt đĩa hoặc tang trống. Tùy xe dùng phanh hơi hay phanh dầu, thợ còn kiểm bầu phanh hoặc heo phanh, cam, cần điều chỉnh cùng các chỗ rò khí, rò dầu.
Đường kính tang được so với mức giới hạn dập trên tang, và tang chỉ được tiện lại khi bề mặt không hư nặng và đường kính sau khi tiện vẫn còn trong giới hạn đó, còn nếu không thì phải thay. Khi thay bố nên thay cho cả hai bánh cùng cầu để lực phanh hai bên đều nhau, và bố mới cần được rà sau khi lắp để tránh tiếng kêu ban đầu.
Hạng mục và giá được chốt trước khi làm, nên anh em biết phần nào phải thay và phần nào còn dùng được. Anh em có thể xem thêm dịch vụ bảo dưỡng bánh xe tải và dịch vụ sửa chữa xe tải, xe container, xe đầu kéo của gara, hoặc gọi 0902 915 871 để báo triệu chứng và đời xe.
Câu hỏi thường gặp
Thắng kêu két két có nguy hiểm không?
Thắng kêu két két có thể nguy hiểm, vì tiếng két có khi báo bố đã mòn tới lẫy báo hoặc đinh tán, hay đĩa và tang đã xước, và khi đó lực phanh của xe tải chở nặng có thể giảm đúng lúc cần. Tiếng két đôi khi chỉ do bụi hoặc gỉ bề mặt, nhưng vì khó phân biệt bằng tai nên anh em nên cho gara kiểm tra thay vì đoán.
Thắng kêu nhưng vẫn ăn thì có cần sửa ngay không?
Anh em vẫn nên cho kiểm sớm, vì phanh còn ăn không có nghĩa là bố còn tốt, và tiếng két có thể xuất hiện khi bố đã mòn tới lẫy báo hoặc gần đinh tán. Nếu đúng là bố đã mòn mà vẫn chạy tiếp thì phần kim loại có thể ăn vào đĩa hay tang, biến việc thay bố thành thay cả cụm, tốn kém hơn và nguy hiểm hơn khi xe chở nặng.
Vì sao thắng mới thay vẫn kêu?
Thắng mới thay vẫn kêu có thể do bố chưa được rà xong, bố không hợp loại, hay đĩa và tang đã xước từ trước mà chưa xử lý. Cũng có thể bộ phanh thiếu chi tiết chống ồn hoặc bôi trơn đúng chỗ mà hãng quy định. Vì vậy anh em nên cho gara kiểm tra lại thay vì bỏ qua, nhất là khi tiếng lớn hoặc phanh kém ăn.
Thắng xe tải rít két két có thể là dấu hiệu bố đã mòn hoặc đĩa, tang đã hỏng, nên anh em đừng chạy tải nặng khi phanh đang kêu mà hãy cho gara kiểm sớm. Nếu phanh yếu, có mùi khét hoặc áp khí tụt nhanh thì hãy dừng xe và gọi hỗ trợ sửa lưu động hoặc kéo xe trong bán kính 20km.
Gara Minh Nhựt có hơn 20 năm hoạt động tại 321 Quốc lộ 51, Phước Tân, Biên Hòa. Khi anh em báo triệu chứng và đời xe, gara kiểm tra trước rồi mới thống nhất hạng mục và giá.
📞 Gọi ngay 0902 915 871 · Xem dịch vụ bảo dưỡng bánh xe tải
Bài liên quan:
