Xe tải bị sôi nước: phải làm sao, nguyên nhân và cách xử lý

Xe tải bị sôi nước là khi nước làm mát trong hệ thống nóng tới mức sôi, thường kèm kim nhiệt lên vạch đỏ, hơi nước bốc ra hoặc nước trào khỏi bình phụ. Khi xe tải bị sôi nước, anh em cần dừng xe và tắt máy ở chỗ an toàn, không mở nắp két khi máy còn nóng và không đổ nước lạnh vào máy đang nóng. Lý do là hơi nước áp suất cao có thể phụt ra gây bỏng, còn sốc nhiệt có thể làm nứt nắp máy. Sau khi máy nguội, anh em kiểm mức nước làm mát và các chỗ rò để biết xe thiếu nước hay hệ làm mát có chi tiết hỏng. Bài này hướng dẫn cách xử lý ngay lúc đang chạy để anh em biết nguyên nhân thường gặp, cách tự kiểm an toàn và lúc nào phải gọi gara.

Xe tải bị sôi nước phải làm sao khi đang chạy

Kim nhiệt lên vạch đỏ cho thấy máy đang quá nhiệt, còn sôi nước là khi nước làm mát trong hệ thống đã sôi, thường kèm hơi nước bốc ra hoặc nước trào khỏi bình phụ. Dù chưa thấy hơi thì anh em vẫn nên dừng xe khi kim đã lên đỏ, và các bước dưới đây giúp giữ an toàn cho người và cho máy:

1. Tìm chỗ dừng an toàn: giảm ga dần và đỗ vào lề hoặc bãi rộng thay vì phanh gấp, vì máy đang quá nhiệt và xe còn nặng tải.
2. Tắt máy, kéo phanh đỗ và bật đèn cảnh báo, vì tiếp tục để máy chạy trong lúc thiếu nước sẽ làm nhiệt tăng thêm.
3. Chờ hơi nóng hết phun rồi mới mở ca-pô để nhả nhiệt, và đứng lệch sang bên khi mở, vì hơi nóng có thể phụt lên từ khoang máy.
4. Chờ máy nguội hẳn, không mở nắp két hay bình phụ khi ống nước còn nóng tay, vì nước trong hệ có áp sẽ phun ra khi nới nắp.
5. Khi đã nguội hẳn, kiểm mức nước ở bình phụ và quan sát chỗ rò, rồi bổ sung nước làm mát đúng loại nếu thiếu.

Với xe phải lật cabin mới tiếp cận được máy thì lật cabin là việc có rủi ro, nên anh em chỉ làm khi đúng quy trình và cơ cấu khóa giữ theo sổ hãng, còn chưa chắc thì để gara hỗ trợ.

Nếu không có nước làm mát thì nước sạch chỉ nên dùng tạm khi buộc phải di chuyển một quãng ngắn, vì nước lã không có phụ gia chống ăn mòn và điểm sôi thấp hơn. Anh em chỉ nên chạy khi xe đã nguội, hết rò nặng và kim nhiệt ổn định như điều kiện ở phần hỏi đáp cuối bài, còn chưa chắc thì gọi gara hỗ trợ. Anh em cũng không đổ nước lạnh vào máy nóng, vì nắp máy và thân máy đang giãn nở vì nhiệt và sốc nhiệt có thể làm chúng nứt.

Nếu nước hụt nhiều, chảy thành dòng dưới gầm hoặc kim nhiệt lại lên vạch đỏ sau khi bổ sung, anh em đừng cố chạy tiếp mà hãy tắt máy và gọi gara, vì máy thiếu nước rất nhanh quá nhiệt và hỏng nặng.

Dấu hiệu nhận biết xe tải bị sôi nước

Các dấu hiệu dưới đây không xuất hiện theo thứ tự cố định, vì hơi nước, mùi nước làm mát hoặc vệt rò có thể có trước khi kim nhiệt lên cao. Vì vậy anh em thấy dấu hiệu nào cũng nên để ý kim nhiệt, thay vì chờ đủ hết mới dừng xe:

• Kim nhiệt độ lên cao: kim vượt mức bình thường hoặc chạm vạch đỏ, đèn cảnh báo có thể sáng, vì nước làm mát không còn giải nhiệt kịp.
• Nước trào ở bình phụ: nước làm mát tràn ra khỏi bình phụ hoặc trào ở miệng két, vì nước nóng nở ra và áp trong hệ tăng cao.
• Hơi bốc từ ca-pô: hơi nước trắng bốc lên từ khoang máy hoặc nghe tiếng xì, vì nước sôi thoát ra qua nắp két hoặc chỗ rò.
• Mùi nước làm mát: mùi ngai ngái đặc trưng bay vào cabin, vì nước làm mát đang rò hoặc bị đẩy ra ngoài.
• Máy yếu dần: xe ì, mất lực dù đạp ga, vì máy quá nhiệt nên công suất giảm.

Nguyên nhân khiến xe tải bị sôi nước làm mát

Hệ làm mát gồm nhiều chi tiết nối tiếp nhau, nên khi một chi tiết yếu đi thì khả năng tản nhiệt có thể giảm và nước dễ sôi hơn tùy mức hỏng. Các nguyên nhân dưới đây cho triệu chứng khá giống nhau nên cần kiểm từng chỗ:

• Thiếu nước làm mát: nước rò ở két, ống, bơm hoặc mối nối làm hệ không còn đủ nước hấp thụ nhiệt, nên nhiệt tăng và nước sôi.
• Nắp két hỏng: nắp không giữ được áp làm nước sôi ở nhiệt thấp hơn bình thường và dễ trào ra ngoài.
• Két nước bị nghẹt: cặn, gỉ trong két hoặc bụi bẩn bám ngoài lá tản nhiệt làm nước khó tản nhiệt.
• Bơm nước yếu hoặc dây đai chùng: nước không tuần hoàn đủ nhanh nên nhiệt tập trung ở máy, và bơm rò hay ổ bi rơ thường kèm tiếng kêu.
• Van hằng nhiệt kẹt đóng: van không mở nên nước nóng không đi qua két để giải nhiệt.
• Quạt làm mát không chạy: quạt hỏng hoặc ly hợp quạt không ăn làm két thiếu gió, nhất là lúc xe chạy chậm hoặc đứng.
• Nước làm mát sai loại hoặc quá lâu: nước sai loại hay trộn nhiều loại làm giảm khả năng chống ăn mòn và tạo cặn, nên thay theo sổ hãng.
• Tải nặng và điều kiện chạy nặng: chở quá tải hoặc leo dốc dài làm máy sinh nhiều nhiệt, còn kẹt xe hoặc chạy chậm làm gió qua két giảm.

Nếu nghi két bám cặn thì anh em xem bài két nước xe tải bị nghẹt đóng cặn.

Dưới trời nóng thì lượng gió qua két giảm càng rõ, nên hệ làm mát đang yếu sẽ dễ lộ ra khi gặp các điều kiện chạy nặng này.

Trường hợp hụt nước liên tục không thấy chỗ rò có thể do gioăng quy lát hỏng làm khí cháy hoặc nước lọt sang nhau, và lúc đó anh em nên cho gara kiểm, vì đó là lỗi nặng hơn.

Tự kiểm tra hệ làm mát an toàn

Anh em chỉ kiểm khi máy đã nguội hẳn, xe đỗ nơi bằng phẳng, kéo phanh đỗ và chèn bánh, và không chui gầm khi chưa chèn bánh:

1. Nhìn mức nước ở bình phụ so với vạch mức tối thiểu và tối đa, vì mức tụt nhanh giữa các lần kiểm cho thấy hệ đang rò.
2. Nhìn quanh két, ống nước và bơm nước xem có vệt nước, cặn màu hoặc chỗ ẩm không, vì đó là dấu vết của chỗ rò.
3. Xem dây đai bơm nước có chùng, nứt hay bóng không, vì dây trượt làm bơm quay chậm.
4. Nhìn lá tản nhiệt của két xem có bụi, lá cây hoặc bùn bám kín không, vì gió không lọt qua thì nước không giải nhiệt được.

Việc thử quạt cần cho máy nổ và nóng, còn thử nắp két hay kiểm van hằng nhiệt cần dụng cụ chuyên dùng, nên anh em hãy để gara làm, vì đứng gần quạt và dây đai khi máy nổ rất nguy hiểm.

Cách phòng để xe không sôi nước

Để phòng sôi nước, điều cần làm là kiểm và bảo dưỡng hệ làm mát đều đặn, và trước chuyến xa anh em nên kiểm mức nước làm mát cùng các việc dưới đây:

• Thay nước làm mát đúng loại, đúng chu kỳ theo sổ hãng, và không trộn nhiều loại với nhau.
• Vệ sinh két nước định kỳ và kiểm ống, nắp két, bơm nước, dây đai, vì các chi tiết này xuống cấp dần theo thời gian.
• Không chở quá tải, và khi leo dốc dài thì về số thấp giữ vòng tua hợp lý thay vì dồn ga ở số cao.
• Tránh để xe nổ máy đứng yên quá lâu khi trời nắng, vì lượng gió qua két giảm nên nước khó giải nhiệt.
• Xử lý sớm các chỗ rỉ nước nhỏ, vì chỗ rỉ nhỏ hôm nay có thể thành chỗ rò lớn khi xe chở nặng.

Khi nào phải đưa xe tới gara

Sôi nước một lần không rõ nguyên nhân là chưa yên tâm, vì máy quá nhiệt có thể làm cong nắp máy, hỏng gioăng quy lát hoặc kẹt piston, và anh em nên đưa xe tới gara nếu gặp một trong các tình huống sau:

• Xe sôi nước lại sau khi đã bổ sung nước, vì hệ làm mát vẫn còn chi tiết hỏng.
• Nước hụt liên tục mà không thấy chỗ rò, hoặc nước làm mát có váng nhớt, nhớt màu như sữa, vì nước và nhớt có thể đang lọt sang nhau.
• Xe ra khói trắng nhiều và kéo dài, vì nước làm mát có thể đang lọt vào buồng đốt.
• Két nước sủi bọt liên tục, vì khí cháy có thể đang lọt vào đường nước, và cũng cần gara kiểm thay vì tự đoán.
• Xe đã bị quá nhiệt nặng, kim chạm đỏ lâu hoặc máy tự chết, vì máy có thể đã hỏng nắp máy hoặc gioăng.

Một dấu hiệu riêng lẻ như khói trắng chưa đủ để kết luận, nên anh em cần để gara kiểm thay vì tự đoán.

Anh em xem thêm bài nguyên nhân xe tải ra khói trắng để phân biệt khói trắng thoáng qua lúc máy còn nguội với khói trắng nhiều và kéo dài kèm nước làm mát hụt. Nếu máy đã bị quá nhiệt nặng thì anh em đọc thêm bài dấu hiệu cần đại tu máy xe tải.

Gara Minh Nhựt kiểm tra hệ làm mát rồi báo rõ chi tiết hỏng, và khi máy đã bị quá nhiệt nặng thì gara có thể kiểm tra nắp máy, gioăng và xi-lanh trong dịch vụ đại tu động cơ xe tải.

Câu hỏi thường gặp

Xe tải đã bổ sung nước mà vẫn nóng lại thì do đâu?

Khi đã bổ sung nước mà xe vẫn nóng lại thì hệ làm mát có thể còn chi tiết yếu như két nghẹt, nắp két không giữ áp, bơm nước yếu, van hằng nhiệt kẹt hoặc quạt không chạy. Trường hợp nặng hơn có thể là gioăng quy lát hỏng, và vì mỗi lỗi cần kiểm theo cách khác nhau nên anh em đừng chỉ đổ thêm nước rồi chạy tiếp, mà hãy dừng xe, tắt máy và gọi Gara Minh Nhựt kiểm tra.

Xe tải sôi nước một lần có làm hỏng máy không?

Còn tùy mức và thời gian quá nhiệt, vì máy chỉ nóng thoáng qua thường ít hư hại hơn, còn kim chạm đỏ lâu hoặc máy tự chết có thể làm cong nắp máy, hỏng gioăng quy lát hoặc kẹt piston. Anh em nên cho gara kiểm nếu xe hụt nước không rõ chỗ rò, nước có váng nhớt, nhớt màu như sữa hoặc xe ra khói trắng nhiều và kéo dài.

Xe tải sôi nước rồi có chạy tiếp về gara được không?

Còn tùy tình trạng, vì kim nhiệt hạ xuống lúc máy nguội chưa chứng tỏ nguyên nhân đã hết. Anh em chỉ nên chạy chậm về gara gần nhất khi xe đã nguội hẳn, đã bổ sung đúng loại nước, quãng đường về ngắn và kim nhiệt giữ ổn định suốt lúc chạy. Nếu chưa chắc, hoặc nước hụt nhanh, kim lại lên cao hay có hơi bốc thì anh em nên dừng xe, tắt máy và gọi Gara Minh Nhựt hỗ trợ, vì chạy tiếp lúc thiếu nước có thể làm hỏng nắp máy và gioăng.

Nếu thấy bài viết có ích, anh em có thể thêm Gara Minh Nhựt vào Nguồn ưu tiên trên Google, để những lần tìm sau Google có thể hiện bài của gara cho anh em nhiều hơn.

Thêm vào Nguồn ưu tiên
trên Google