Xe tải ra khói xanh là bị gì? Nguyên nhân và cách khắc phục

Khói xanh là làn khói hơi xám xanh, có mùi khét của nhớt cháy, thoát ra từ ống xả khi nhớt bị đốt trong buồng đốt hoặc cuốn theo khí xả. Khói xanh khác khói đen và khói trắng ở chỗ nó chỉ về một nhóm lỗi khá rõ, đó là nhớt đang đi vào những chỗ lẽ ra chỉ có gió và nhiên liệu. Bài này giúp anh em đọc đúng tín hiệu, phân biệt các nguồn gây khói, tự kiểm những chỗ an toàn và biết lúc nào phải đưa xe tới gara.

Khói xanh cho biết điều gì

Khói xanh thường hơi xám xanh và có mùi khét đặc trưng của nhớt cháy. Màu và mùi này cho biết nhớt đã lọt khỏi đường bôi trơn để vào buồng đốt hoặc đường nạp, đường xả, qua chỗ mòn hở, hỏng phớt hay đường thông hơi nghẹt, chứ không chỉ ở trong các-te và đường bôi trơn.

Vì nhớt bị đốt hoặc cuốn đi nên khói xanh thường đi kèm hiện tượng hao nhớt, và nếu để lâu thì mực nhớt tụt dần làm máy thiếu bôi trơn.

Các nguồn thường gây khói xanh trên xe tải

Nhớt có thể lọt vào buồng đốt hoặc đường nạp qua bốn đường dưới đây, và việc tách đúng đường quan trọng vì cách sửa của từng đường khác nhau nhiều:

• Nhớt thừa hoặc thông hơi các-te nghẹt: nhớt quá vạch trên hoặc quá loãng dễ bị hơi các-te cuốn vào đường gió nạp.
• Dẫn hướng và phớt xu-páp mòn: nhớt ở nắp máy chảy xuống theo thân xu-páp vào buồng đốt.
• Trục bô tăng áp hỏng phốt hoặc mòn bạc trục: nhớt bị hút vào đường gió nạp hoặc đẩy sang ống xả.
• Xéc-măng mòn hoặc kẹt, nòng xy-lanh xước: nhớt từ các-te lọt lên buồng đốt vì xéc-măng không còn gạt sạch nhớt trên thành xy-lanh.

Khi đường thông hơi nghẹt thì áp suất trong các-te tăng và đẩy nhớt đi sai đường. Nhóm nhớt thừa và thông hơi nên loại trừ trước, vì chỉ cần chỉnh lại mực nhớt hoặc thông lại đường thông hơi là có thể hết khói mà chưa phải tháo máy.

Nhận biết sơ bộ theo lúc ra khói

Thời điểm khói xuất hiện là manh mối dễ quan sát để khoanh vùng nguồn, tuy chỉ là gợi ý ban đầu và không thay được việc đo kiểm ở gara:

• Khói xanh lúc mới nổ nguội rồi giảm dần khi máy ấm thì nghiêng về phớt xu-páp, vì nhớt đọng trên nắp máy rỉ xuống buồng đốt lúc xe đỗ.
• Khói xanh kéo dài kèm hao nhớt nhiều và máy yếu, nhất là khi chở nặng lên dốc, thì nghiêng về xéc-măng hoặc nòng xy-lanh.
• Khói xanh kèm nhớt rịn hoặc đọng ở các mối nối ống gió sau trục bô, hoặc trục bô kêu rít bất thường, thì nghi trục bô tăng áp.
• Khói xanh xuất hiện ngay sau khi vừa châm nhớt quá vạch thì nên kiểm lại mực nhớt trước khi nghĩ tới lỗi nặng hơn.

Với phớt xu-páp, nhớt đọng trên nắp máy rỉ xuống buồng đốt lúc xe đỗ rồi cháy hết ngay khi máy chạy, còn với xéc-măng hoặc nòng xy-lanh thì nhớt lọt lên buồng đốt liên tục khi máy chịu tải.

Anh em tự kiểm được gì một cách an toàn

Anh em ghi lại màu khói và lúc khói ra, như lúc nổ nguội, tăng ga hay chở nặng, hoặc nhờ người đứng xa phía sau xe quan sát, vì thông tin này giúp thợ khoanh vùng nguồn nhanh hơn.

Các việc sau làm khi xe đã đỗ ở chỗ bằng phẳng, chèn bánh, tắt máy và để máy nguội hẳn, vì ống xả và trục bô rất nóng nên không được sờ vào khi vừa chạy xong:

1. Rút que thăm nhớt lúc máy nguội để xem mực nhớt, vì mực quá vạch trên cũng gây khói, còn mực thấp hơn lần châm trước là nhớt đã hao.
2. Nhìn từ bên ngoài các mối nối ống gió nạp và quanh trục bô xem có nhớt rịn hoặc đọng không; nếu có thì báo thợ.
3. Không thử đo hay tháo chi tiết trong khoang máy khi chưa biết rõ, vì đo áp suất nén và hơi lọt xuống các-te cần đồng hồ chuyên dụng.

Nên ghi số ki-lô-mét mỗi lần châm để biết mức hao tăng hay đứng yên, và hao do đốt hay do rò thì xem thêm khói với vết nhớt dưới gầm.

Việc tháo ống ra xem cần dụng cụ nên anh em để gara làm, còn đo áp suất nén hay hơi lọt xuống các-te phải làm đúng quy trình.

Khi nào phải dừng xe và gọi gara

Anh em nên dừng xe ở chỗ an toàn và tắt máy khi gặp một trong các tình huống sau, vì lúc đó không chỉ có nhớt hao mà máy có thể đang thiếu bôi trơn hoặc hư hỏng đang lan rộng:

• Khói xanh dày kèm máy yếu hẳn hoặc có tiếng gõ trong máy.
• Đèn áp suất nhớt sáng hoặc kim áp nhớt tụt về thấp khi đang chạy.
• Phải châm nhớt gần như mỗi ngày, hoặc thấy nhớt chảy thành vũng dưới gầm.
• Nhớt đọng nhiều trong ống gió nạp hoặc trục bô kêu rít bất thường, vì trục bô hỏng nặng có thể đẩy nhiều nhớt vào đường nạp.
• Vòng tua tự tăng ngoài ý muốn hoặc máy không tắt khi đã tắt chìa khóa, vì nhớt có thể bị hút vào buồng đốt làm máy tăng tua.

Với động cơ diesel, nhớt vào đường nạp bị hút vào buồng đốt như vậy có thể làm máy tăng tua ngoài kiểm soát, nên khi đó anh em giữ khoảng cách với khoang máy và gọi hỗ trợ ngay.

Nếu xe nằm trong bán kính 20km quanh gara, anh em có thể gọi 0902 915 871 để thợ sửa lưu động tới xem tại chỗ. Còn khi khói xanh đã kéo dài mà chưa có dấu hiệu nặng ở trên thì anh em có thể đưa xe về gara, vì cần đo kiểm nhiều chỗ mới tách được đúng nguồn.

Gara kiểm và xử lý khói xanh thế nào

Vì khói xanh có nhiều nguồn với cách sửa khác nhau, gara kiểm để khoanh đúng nguồn trước khi quyết định. Việc kiểm bắt đầu bằng mực nhớt, đường thông hơi và các mối nối ống gió, rồi tùy kết quả mới tới đo áp suất nén từng máy, đo hơi lọt xuống các-te và kiểm độ rơ của trục bô tăng áp.

Lỗi nhớt thừa hay thông hơi nghẹt thường xử lý được mà chưa cần tháo máy. Phớt xu-páp tùy kết cấu động cơ có thể thay mà chưa tháo nắp máy, còn dẫn hướng xu-páp mòn thì thường phải tháo nắp máy, và trục bô tăng áp thì sửa hoặc thay tùy mức hỏng.

Với xéc-măng mòn hoặc nòng xy-lanh xước thì phải mở máy kiểm, và hướng xử lý như thay xéc-măng, thay piston hay xử lý nòng tùy kết quả đo. Gara Minh Nhựt kiểm xong sẽ chốt hạng mục và giá trước khi làm, và nếu ca của anh em đã tới mức làm lại máy thì có thể xem thêm về đại tu động cơ xe tải.

Câu hỏi thường gặp

Khói xanh khác khói trắng và khói đen thế nào?

Khói xanh hơi xám xanh và có mùi khét là nhớt bị đốt, còn khói trắng thường do nước hoặc nhiên liệu chưa cháy hết. Khói đen là nhiên liệu cháy không hết do thiếu gió hoặc thừa nhiên liệu, nên ba màu khói chỉ ba nhóm lỗi khác nhau.

Xe ra khói xanh có chạy tiếp được không?

Không nên chạy tiếp lâu, vì khói xanh cho thấy nhớt đang hao và có thể làm máy thiếu bôi trơn. Chỉ khi cùng lúc khói nhẹ, đèn áp suất nhớt không sáng, mực nhớt còn trong vạch, máy không yếu, không có tiếng gõ và trục bô không kêu rít bất thường thì anh em mới nên chạy tạm quãng ngắn tới gara. Còn chỉ cần một dấu hiệu nặng thì phải dừng xe ngay.

Sửa xe tải ra khói xanh có tốn kém không?

Chi phí tùy nguồn gây khói, vì khối lượng việc khi chỉnh lại mực nhớt hay thông hơi khác xa việc thay phớt xu-páp, sửa trục bô tăng áp hoặc xử lý xéc-măng và nòng. Vì vậy gara cần đo kiểm để xác định đúng nguồn trước khi báo hạng mục và giá.

Bài liên quan:

• Nguyên nhân xe tải ra khói đen
• Nguyên nhân xe tải ra khói trắng
• Xe tải ra khói đen là bị gì