Xe tải đề không nổ là tình trạng vặn chìa hoặc bấm nút đề mà máy không chạy được, và nguyên nhân khác nhau tùy củ đề không quay, quay đều mà máy không bắt, hay chỉ xảy ra khi máy đã nóng. Vì mỗi hiện tượng thường nghiêng về một nhóm chi tiết khác nhau, dù các nhóm vẫn có thể chồng lấn, nên nhận đúng hiện tượng trước giúp các bác tài khỏi thay nhầm ắc quy hay củ đề. Bài này nói chủ yếu về xe tải chạy dầu, giúp anh em phân biệt ba hiện tượng, tự kiểm an toàn khi xe đã đỗ và biết khi nào phải dừng đề để gọi gara.
Xe tải đề không nổ thường rơi vào ba hiện tượng nào
Có ba hiện tượng chính là củ đề không quay hoặc chỉ tạch tạch, củ đề quay đều mà máy không bắt, và máy nóng tắt rồi đề không nổ, nên bảng dưới đối chiếu từng hiện tượng theo dấu hiệu, hướng nghi ngờ và việc nên làm.
| Hiện tượng | Nghe và thấy gì | Hướng nghi ngờ trước | Việc nên làm |
|---|---|---|---|
| Đề không quay hoặc tạch tạch | Đèn táp-lô tối hoặc tắt khi vặn chìa, nghe tạch tạch liên tục hoặc một tiếng cạch rồi im | Ắc quy yếu, cọc bình lỏng hoặc ten, dây mát, rơ-le đề, củ đề | Nhìn cọc bình, quan sát đèn, nhờ gara kiểm hệ điện |
| Đề quay đều mà máy không nổ | Máy quay đều nhưng không bắt nổ | Hết dầu, e dầu, lọc dầu nghẹt, van tắt máy, bơm cao áp yếu, cảm biến, sức nén thấp | Kiểm dầu trong thùng, tránh đề liên tục, nhờ gara kiểm nhiên liệu |
| Nóng máy tắt rồi đề không nổ | Xe vừa chạy nóng, tắt máy, đề lại thì yếu hoặc không bắt, nghỉ nguội thì nổ lại | Củ đề yếu khi nóng, bơm cao áp mòn, cảm biến, nhiên liệu nóng | Để nguội, ghi lại xe nóng tới mức nào thì bị và củ đề quay ra sao, đưa gara kiểm |
Máy dầu chỉ nổ khi cùng lúc có ba điều kiện, là củ đề quay máy đủ nhanh, nhiên liệu vào buồng đốt đúng lúc và buồng đốt đủ kín để nén nóng không khí tới mức dầu tự bốc cháy. Thiếu một trong ba thì đề mãi cũng không nổ, nên việc đầu tiên là nghe củ đề quay thế nào để nhận đúng hiện tượng trước, rồi mới đoán chi tiết thay vì thay đồ theo cảm tính.
Nếu củ đề vẫn quay nhưng chậm và phải đề nhiều lần mới nổ, hoặc máy chỉ khó nổ chứ không hẳn là không nổ, thì đó là chuyện khác và anh em xem bài xe tải khó nổ máy, đề lâu mới nổ.
Xe tải đề không quay hoặc chỉ kêu tạch tạch thì nên kiểm gì trước
Nên kiểm nguồn điện trước, vì củ đề cần dòng rất lớn nên chỉ cần ắc quy yếu, cọc bình lỏng hay dây mát kém là dòng không đủ, khiến củ đề không quay hoặc chỉ nghe tiếng tạch tạch.
- Ắc quy yếu: bình thiếu điện thì sụt áp ngay khi đề, nên đèn táp-lô tối đi và củ đề không quay đủ.
- Cọc bình lỏng hoặc ten: lớp ten trắng xanh làm điện trở tăng, dòng đề không qua đủ, nên bình còn điện mà xe vẫn như hết bình.
- Dây mát kém: dây nối bình với khung hoặc vỏ máy lỏng hay gỉ làm mạch đề không đủ dòng, nên củ đề quay yếu hoặc im.
- Công tắc ngắt điện tổng: ở xe có lắp, công tắc này tắt hoặc tiếp xúc kém thì cả xe mất điện, nên đèn táp-lô cũng không sáng.
- Rơ-le đề: tiếp điểm mòn hoặc cháy rỗ có thể không đóng đủ, nên đôi khi chỉ nghe một tiếng cạch rồi im dù bình còn điện.
- Củ đề hỏng: chổi than mòn, cuộn dây hỏng hoặc kẹt bánh răng làm củ đề quay yếu, không quay hoặc chỉ cạch, tùy lỗi.
Đèn táp-lô cho một gợi ý để phân biệt: nếu đèn tối đi hoặc tắt khi vặn chìa kèm tiếng tạch tạch nhanh thì nghiêng về ắc quy hoặc cọc bình, vì bình sụt áp thường khiến rơ-le hút nhả liên tục. Còn nếu đèn vẫn sáng ổn định mà chỉ có một tiếng cạch rồi im thì nghiêng về rơ-le hoặc củ đề. Đó mới là hướng nghi ngờ, vì một số xe tự ngắt đèn khi đề và đèn sáng khi bật khóa chưa chứng tỏ bình đủ dòng lúc đề.
Vì vậy gara phải đo bình lúc đề, rồi kiểm tiếp cọc bình, dây mát và dây nguồn tới củ đề, sau đó mới kết luận củ đề hay rơ-le hỏng.
Bình chỉ cạn điện thì sạc lại được, nhưng nếu bình cứ cạn dần thì phải xét máy phát có sạc không, như bài máy phát điện xe tải không sạc đã giải thích. Khi cần kích bình thì anh em xem thêm bài cách khởi động xe khi hết bình, kèm lưu ý về điện áp ở mục tự kiểm bên dưới.
Xe tải đề quay đều mà máy không nổ thì nghi những chỗ nào
Khi củ đề quay đều mà máy không bắt, nên nghi nhiên liệu hoặc sức nén thấp trước, vì máy dầu chỉ nổ khi có dầu vào đúng lúc và buồng đốt đủ kín để nén nóng không khí.
- Hết dầu: kim báo có thể sai hoặc xe nằm dốc, nên thùng còn ít dầu mà ống hút không lấy được dầu lên.
- E dầu, lọt gió: khí lọt vào đường dầu, thường sau khi cạn dầu hoặc thay lọc, nên bơm đẩy bọt khí thay vì dầu.
- Lọc dầu nghẹt: cặn hoặc nước làm lọc cản dầu, nên bơm hút không đủ dầu lên và máy không bắt.
- Van tắt máy: tùy kết cấu, có loại ngắt nhiên liệu ngay trong bơm, nên van kẹt hoặc mất điều khiển thì bơm không ra dầu.
- Bơm cao áp yếu: bơm mòn không tạo đủ áp và lượng dầu, nên kim phun không phun hoặc phun yếu và máy không bắt.
- Cảm biến trục khuỷu: ở xe common rail, cảm biến hỏng làm bộ điều khiển mất tín hiệu vòng quay, nên có thể không phun.
- Sức nén thấp: xéc-măng hoặc xu-páp mòn làm buồng đốt không nén nóng đủ, nên dầu phun vào mà không tự cháy.
Cách tìm nguyên nhân còn tùy xe dùng bơm cao áp cơ khí hay common rail, nên anh em xem bảng dưới và báo đời xe cho gara, vì không nên áp cách kiểm của hệ này sang hệ kia.
| Hệ nhiên liệu | Hay gặp khi đề quay mà không nổ | Gara bắt đầu kiểm từ đâu |
|---|---|---|
| Bơm cao áp cơ khí | Hết dầu, e dầu, lọc nghẹt, van tắt máy, bơm mòn | Đường dầu thấp áp và lọc, rồi tới van tắt máy và bơm |
| Common rail | Thiếu tín hiệu cảm biến, áp rail thật sự thấp hoặc cảm biến báo sai, kim phun lỗi | Đọc mã lỗi để khoanh vùng, rồi kiểm từng chi tiết nghi ngờ |
Với xe common rail, bộ điều khiển có thể ghi nhận áp rail thấp vì áp nhiên liệu thật sự thiếu, như bơm yếu hoặc kim phun rò, hoặc vì cảm biến báo sai trong khi áp thực tế vẫn đủ. Mã lỗi chỉ cho biết giá trị bộ điều khiển nhận được chứ chưa phân biệt hai trường hợp này, nên gara đọc mã lỗi để khoanh vùng rồi kiểm tiếp từng chi tiết trước khi kết luận bơm hỏng.
Còn với xe bơm cơ khí thì đường dầu thấp áp được kiểm trước bơm, như bài xe tải bị e dầu và bài dấu hiệu bơm cao áp xe tải bị hỏng đã mô tả.
Khi nghi máy yếu nén, thợ kiểm tra thêm phần máy và cần thì tháo kiểm để biết chi tiết nào mòn, nên anh em đừng tự kết luận máy phải đại tu khi chưa kiểm.
Quay đều cũng chưa chứng minh nguồn điện và tốc độ quay đã đủ, nên nếu nhiên liệu ổn mà máy vẫn không bắt thì thợ kiểm lại cả nguồn điện.
Nóng máy tắt rồi đề không nổ thì do đâu
Nóng máy tắt rồi đề không nổ thường nghiêng về chi tiết chỉ yếu khi nóng như củ đề, bơm cao áp hoặc cảm biến, và mỗi chi tiết yếu đi theo một cách riêng như các mục dưới đây.
- Củ đề yếu khi nóng: nhiệt làm điện trở cuộn dây và tiếp điểm tăng, nên quay yếu hoặc chỉ tạch, nguội bớt thì thường đề lại được.
- Bơm cao áp mòn: dầu nóng loãng nên bơm mòn rò nhiều, áp và lượng dầu hụt, máy khó nổ lại cho tới khi nguội bớt.
- Cảm biến khi nóng: ở xe common rail, cảm biến trục khuỷu có thể mất tín hiệu khi nóng, nên không phun và phải nguội lại mới nổ.
- Nhiên liệu nóng, lọt khí: nếu đường hút sẵn có chỗ rò khí, dầu nóng có thể làm lọt khí rõ hơn, nên bơm không đẩy đủ dầu.
- Nghi quá nhiệt: máy tắt kèm kim nhiệt cao thì phải loại trừ quá nhiệt trước, và không mở nắp két khi còn nóng.
Khi xe bị lúc nóng, anh em ghi lại củ đề quay yếu hay quay đều, vì quay yếu nghiêng về củ đề và hệ điện, còn quay đều mà không nổ nghiêng về nhiên liệu hoặc cảm biến. Mỗi đời xe có chi tiết dễ yếu khi nóng khác nhau, nên gara cần kiểm đúng lúc xe còn tái hiện được lỗi.
Anh em đừng dội nước lên củ đề hay bơm cao áp để làm nguội, vì nước có thể lọt vào giắc điện gây chập, và chi tiết đang nóng bị làm nguội đột ngột cũng dễ nứt hoặc hỏng thêm.
Đề nhiều lần liền có hại gì cho củ đề
Đề nhiều lần liền làm nóng cuộn dây củ đề và rút cạn ắc quy, nên mỗi lần đề nên ngắn và nghỉ giữa các lần cho củ đề nguội, còn thời gian cụ thể thì anh em theo sổ hướng dẫn của hãng xe.
Nếu vài lần vẫn không nổ thì anh em dừng lại tìm nguyên nhân thay vì đề tiếp. Bình cạn dần làm lần đề sau yếu đi và dễ bị nhầm thành lỗi củ đề, trong khi nguyên nhân thật có thể nằm ở nhiên liệu hay sức nén mà đề thêm cũng không giải quyết được.
Cách đề đúng khi máy lâu nổ được nói rõ hơn trong bài xe tải khó nổ máy, đề lâu mới nổ.
Anh em tự kiểm được gì khi xe đã đỗ an toàn
Anh em tự kiểm được bằng mắt và tai khi xe đã đỗ nơi bằng phẳng, kéo phanh tay, về số trống và chèn bánh, gồm đèn táp-lô, cọc bình, lượng dầu và tiếng củ đề, còn việc đo điện hay tháo lắp thì nên để gara.
- Kéo phanh tay, về số trống (N) và chèn bánh để xe không nhích, còn nếu sổ hướng dẫn yêu cầu thì đạp côn thêm lúc đề.
- Bật khóa điện rồi nhìn đèn táp-lô, vì đèn tối hoặc tắt gợi nguồn điện yếu.
- Khi không có khói, mùi khét hay kim nhiệt cao, vặn đề một lần ngắn rồi nghe là tạch tạch liên tục, một tiếng cạch rồi im hay quay đều.
- Nhìn cọc bình xem có lỏng hoặc phủ ten trắng xanh không, vì đó là chỗ dễ làm dòng đề sụt.
- Xem kim báo dầu và lượng dầu trong thùng, vì kim báo có thể sai khi xe nằm dốc.
- Ghi lại xe nóng hay nguội, củ đề quay ra sao và lần nổ gần nhất, để thợ khoanh vùng nhanh hơn.
Các bước trên chỉ để ghi nhận chứ chưa đủ kết luận, vì tiếng đề và đèn táp-lô có thể giống nhau ở nhiều lỗi. Riêng cọc bình thì anh em chỉ nhìn chứ không tự tháo hay chà, vì dễ chập mạch và bắn tia lửa gần bình.
Nếu cần kích bình thì các bác tài phải dùng nguồn đúng điện áp của xe, vì nguồn 12V không đủ quay máy xe hệ 24V còn nguồn 24V có thể làm hỏng thiết bị điện của xe hệ 12V. Xe tải hệ 24V thường gồm hai bình 12V nối tiếp, nên anh em xác nhận hệ điện của xe và điểm kích trong sổ hướng dẫn của hãng trước khi kích.
Anh em nối đúng cực và không để tia lửa gần bình. Nếu chưa chắc, nhất là với xe đời mới có bộ điều khiển điện tử nhạy với sụt áp, thì nên nhờ gara.
Khi nào phải dừng đề và gọi gara
Các bác tài nên ngừng đề và gọi gara khi củ đề bốc khói hoặc có mùi khét, khi đề vài lần đúng cách vẫn không nổ, khi máy tắt kèm kim nhiệt cao, hoặc khi củ đề vẫn cạch hay quay yếu dù cọc bình và dây đã ổn.
- Khói hoặc mùi khét: tắt khóa điện và không tự đụng vào dây điện hay cọc bình, vì có thể đang chập.
- Đề vài lần không nổ: dừng lại tìm nguyên nhân, vì đề tiếp chỉ làm cạn bình và nóng củ đề.
- Kim nhiệt cao: để máy nguội rồi gọi gara kiểm hệ làm mát, vì mở nắp két khi còn nóng dễ bị bỏng.
- Củ đề cạch hoặc yếu: vẫn vậy sau khi cọc bình và dây đã được kiểm thì gọi gara kiểm điện, đừng đề tiếp.
Nếu xe chết máy giữa đường hoặc đang chắn lối thì anh em bật đèn cảnh báo, giữ khoảng cách an toàn rồi gọi Gara Minh Nhựt hỗ trợ bằng dịch vụ sửa xe tải lưu động, nhận gọi 24 giờ mỗi ngày, hoặc kéo xe trong bán kính 20km.
Gara kiểm tra và sửa xe tải đề không nổ những gì
Thợ kiểm theo đúng hiện tượng, xét hệ điện trước nếu củ đề không quay và xét nhiên liệu trước nếu củ đề quay đều, rồi mới tới các chi tiết còn lại.
Gara Minh Nhựt làm điện thân xe, sửa củ đề và máy phát (dinamo), nên khi củ đề không quay, thợ kiểm cả ắc quy, cọc bình, dây mát, rơ-le, củ đề và máy phát để biết bình cạn là do đâu. Khi đề quay mà không nổ, thợ kiểm đường dầu, lọc và van tắt máy, rồi đọc mã lỗi bằng máy chẩn đoán ở xe common rail. Nếu nghi bơm cao áp yếu, gara tự thử và phục hồi bơm tại gara, nên anh em không phải gửi bơm đi nơi khác.
Nếu kiểm tra cho thấy máy yếu nén do đã mòn thì việc xử lý thuộc dịch vụ đại tu động cơ của gara, vì lúc đó phải mở máy mới sửa dứt điểm được.
Hạng mục và giá được chốt sau khi kiểm, nên anh em biết rõ phần nào phải thay và phần nào còn dùng được, và chỉ cần gọi 0902 915 871 để mô tả hiện tượng cùng đời xe.
Câu hỏi thường gặp
Xe tải đề kêu tạch tạch mà không quay là hết bình hay hỏng củ đề?
Tiếng tạch tạch nhanh và liên tục thường nghiêng về ắc quy yếu hoặc cọc bình kém, còn một tiếng cạch rồi im nghiêng về rơ-le hoặc củ đề. Vì hai trường hợp cho dấu hiệu gần giống, anh em nên nhờ gara đo bình lúc đề trước khi thay củ đề.
Xe tải đề quay đều mà không nổ có phải hỏng bơm cao áp không?
Chưa chắc, vì đề quay đều mà không nổ còn có thể do hết dầu, e dầu, lọc nghẹt hay sức nén thấp, và ở xe common rail còn do cảm biến. Anh em đừng vội tháo bơm mà nhờ gara đọc mã lỗi rồi kiểm từng chi tiết nghi ngờ.
Xe tải chạy nóng tắt máy rồi đề không nổ mà để nguội lại nổ được thì có đáng lo không?
Đáng kiểm sớm dù xe đã nổ lại, vì chi tiết như củ đề, bơm cao áp hoặc cảm biến có thể đang yếu dần và lỗi dễ lặp lại đúng lúc xe đang chở hàng. Anh em ghi lại xe nóng tới mức nào thì bị và củ đề quay yếu hay quay đều, rồi đưa gara kiểm.
Nếu xe đề không nổ, củ đề bốc khói hoặc có mùi khét thì các bác tài hãy ngừng đề, tắt khóa điện và gọi Gara Minh Nhựt để được hỗ trợ sửa lưu động hoặc kéo xe trong bán kính 20km.
Gara Minh Nhựt hoạt động hơn 20 năm tại 321 Quốc lộ 51, Phước Tân, Biên Hòa và kiểm tra trước rồi mới thống nhất hạng mục và giá, nên anh em biết rõ chi phí trước khi sửa.
📞 Gọi ngay 0902 915 871 · Xem dịch vụ sửa chữa xe tải
Nếu thấy bài viết có ích, anh em có thể thêm Gara Minh Nhựt vào Nguồn ưu tiên trên Google, để những lần tìm sau Google có thể hiện bài của gara cho anh em nhiều hơn.
Thêm vào Nguồn ưu tiêntrên Google
